KIEV - De wereld staat dinsdag stil bij de kernramp in Tsjernobyl, precies 25 jaar geleden.

De herdenking komt op een moment dat kernenergie wereldwijd ter discussie staat als gevolg van een nucleair ongeluk in de Japanse plaats Fukushima, waar een kerncentrale zwaar beschadigd is geraakt als gevolg van een aardbeving en tsunami op 11 maart.

Het startsein werd in de nacht van maandag op dinsdag gegeven in Kiev. Daar leidde patriarch Kyrill van de Russisch-Orthodoxe Kerk een herdenkingsdienst, met klokgelui op het exacte tijdstip waarop een kwart eeuw geleden een explosie de ergste kernramp in de geschiedenis inluidde.

In de ochtend van 26 april 1986 deed zich na een mislukt experiment een serie ontploffingen voor in de kerncentrale van Tsjernobyl, in het huidige Oekraïne. Een enorme wolk van zeer radioactieve deeltjes verspreidde zich over grote delen van Europa.

Radioactieve deeltjes

De kernramp kwam pas twee dagen later aan het licht toen Zweden alarm sloeg over de hoge concentratie radioactieve deeltjes in de lucht. De autoriteiten in de voormalige Sovjet-Unie hadden geprobeerd het ongeluk de verzwijgen.

Volgens een VN-rapport uit 2006 heeft de ramp vierduizend mensenlevens geëist. Andere organisaties menen dat het dodental kan oplopen tot tien- of zelf honderdduizenden als de mensen worden meegeteld die de komende jaren nog zullen overlijden aan ziektes die door straling zijn veroorzaakt. De directe omgeving van Tsjernobyl is nog altijd onbewoonbaar.

Over de kerncentrale is een betonnen sarcofaag geplaatst om te voorkomen dat nog meer radioactieve stoffen vrijkomen. Dat omhulsel vertoont inmiddels scheuren en is aan vervanging toe. De kosten daarvan bedragen bijna 1 miljard euro. Oekraïne heeft de internationale gemeenschap gevraagd het leeuwendeel daarvan te betalen.

Nederland

Tweehonderd kinderen uit de besmette streek kwamen in 1991 aan op Schiphol voor een zorgeloze vakantie in Nederland, op uitnodiging van de Stichting Kinderen van Tsjernobyl.

Tsjernobyl herdacht