NEW DELHI - Een van de bekendste Indiase spirituele leiders, Satya Sai Baba, is zondagmorgen overleden in een ziekenhuis in zijn geboorteplaats Puttaparthi. Dat hebben artsen zondag bekendgemaakt.

De vermoedelijk 84-jarige Sai Baba heeft miljoenen volgelingen in meer dan honderd landen, onder wie regeringsleiders, zakenlui en bekende sporters.

Naar verluidt kon hij doden tot leven roepen. De Indiase premier Manmohan Singh sprak in een reactie op het overlijden van zijn beroemde landgenoot van een ''onherstelbaar verlies''.

Ook in Nederland heeft de hindoeleider aanhangers. Sai Baba stond bekend om zijn oranje kleding, wilde haardos en de wonderen die hij volgens zijn volgelingen heeft verricht.

Nierfalen

Hij was begin april opgenomen in een ziekenhuis in Puttaparthi, dat in de zuidelijke deelstaat Andhra Pradesh ligt. Sai Baba kampte met ademhalingsproblemen en nierfalen.

Hij werd aan de beademing gelegd en en kreeg dialyse. De laatste weken leek hij wat te zijn opgeknapt. Maar zondagmorgen werd een hartstilstand hem alsnog fataal.

''Bhagwan Sri Satya Sai Baba is niet langer onder ons in fysieke zin'', zo bevestigde de directeur van het ziekenhuis in een verklaring het overlijden van de spirituele leider, aldus dagblad The Hindu. ''Hij verliet zijn aardse lichaam op 24 april 2011 om 7.40 uur in de morgen.''

Menigte

Duizenden mensen kwamen naar het ziekenhuis nadat het nieuws over de dood van Sai Baba naar buiten was gebracht. In de afgelopen dagen had zich al een menigte verzameld die bad voor herstel van de geestelijke.

De autoriteiten in Puttaparthi en de organisatie van Sai Baba hebben gemeld dat het lichaam van de overledene maandag en dinsdag in een hal te zien zal zijn, voorafgaand aan zijn uitvaart.

Naar verwachting zullen vele duizenden mensen in de komende dagen naar Puttaparthi reizen om de laatste eer te bewijzen aan Sai Baba.

Omstreden

Sai Baba was omstreden. De man met de wilde haardos, meestal in een eenvoudig oranje gewaad gehuld, beschouwde zich als de reïncarnatie van de in 1918 overleden heilige en goeroe Shirdi Sai Baba en stichtte gratis scholen en universiteiten. Naar zijn ashram in India kwamen jaarlijks honderdduizenden mensen.

Critici beschuldigden hem er onder meer van dat zijn vele zogenaamde wonderen goocheltrucs waren en stelden zijn claim van almacht en alwetendheid aan de kaak.

Ook zouden jonge mannelijke volgelingen en studenten van door Sai Baba geleide scholen slachtoffer van seksueel misbruik zijn geweest en weigerde de goeroe daartegen op te treden.

Columns

Volgens de website van zijn Nederlandse volgelingen zijn er in ons land ongeveer 25 Sathya Sai-centra. Hoeveel mensen die centra bezoeken, is onduidelijk. De psycholoog Piet Vroon publiceerde begin jaren negentig columns in de Volkskrant over hem, die aanvankelijk redelijk positief waren, maar een steeds kritischer toon aansloegen.

Na een bezoek met een IKON-ploeg aan de ashram twijfelde Vroon aan de Indiase afkomst van de goeroe. Hij leek meer op een Afrikaan.

Lemen hut

Sai Baba was op 23 november 1926 als Sathya Narayana Raju Ratnakaram in een lemen hut in het dorp Puttaparthi, nu in de centrale deelstaat Andhra Pradesh, geboren.

Zijn ouders waren arme boeren. Volgens zijn volgelingen was al snel te zien dat hij buitengewone gaven had. Hij toverde bijvoorbeeld snoepjes en pennen uit lege tassen van medeleerlingen. Ook kon hij het niet verdragen dat dieren leden.

Reïncarnatie

Op 23 mei 1940 riep de puber zich uit tot reïncarnatie van Shirdi Sai Baba. een geestelijk leraar die vele wonderen zou hebben gedaan en kort voor zijn dood in 1918 zou hebben gezegd dat hij in 1926 in een dorp in Andhra Pradesh opnieuw zou worden geboren.

Sai Baba ging van school en keerde terug naar zijn geboortedorp. Daar gaf hij mensen raad en zou hij diverse wonderen hebben verricht.

Geen verlangens

Sai Baba beweerde geen verlangens te kennen. In zijn leer legde hij de nadruk op het dienen van de medemens en op de waarden waarheid, liefde, rechtschapenheid, vrede en geweldloosheid.

Omdat steeds meer mensen naar Puttaparthi trokken, stichtte hij in 1950 bij het dorp de ashram (religieus ontmoetingspunt) Prasanthi Nilayam (verblijfplaats van de volmaakte vrede). In de loop der jaren is die ashram steeds meer uitgebreid.

Er staan nu scholen, twee ziekenhuizen en een modelzuivelbedrijf. Ook zijn er een vliegveld en een groot stadion.

Toespraken

Sai Baba reisde veel door India om toespraken te houden, tempels in te zegenen en scholen te openen. Zijn boeken zijn in vele talen vertaald.

Sai Baba overleden