24 jaar cel voor Kroatische generaal Gotovina

DEN HAAG - Het Joegoslavië-Tribunaal heeft de Kroatische generaal Ante Gotovina vrijdag veroordeeld tot 24 jaar cel wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid. Die werden gepleegd tijdens Operatie Storm in 1995.

De rechters, voorgezeten door de Nederlander Alphons Orie, houden de 55-jarige Gotovina medeverantwoordelijk voor onder meer de moord op en de deportatie van etnische Serviërs in het oosten van Kroatië.

Ook werd de 55-jarige Gotovina schuldig bevonden aan onder meer etnische vervolging, plundering, onmenselijke handelingen en het vernietigen van eigendommen van burgers.

De VN-rechters rekenden het hem zwaar aan dat het gaat om een groot aantal misdaden gepleegd in een uitgestrekt gebied. De aanklagers hadden 27 jaar geëist.

Medeverdachten

Gotovina's medeverdachte generaal Mladen Markac kreeg achttien jaar cel. Medeverdachte generaal Ivan Cermak is vrijgesproken. Volgens de rechters had de Kroatische president Franjo Tudjman in 1995 een leidende rol in een crimineel plan om de Krajina-streek in Kroatië van etnische Serviërs te zuiveren.

Het staatshoofd spande samen met hoge militairen om de Servische bevolking te verdrijven en te vervangen door etnische Kroaten.

Overleden

Vele tienduizenden Serviërs werden met geweld of onder dreiging met geweld verdreven. Daarbij werden misdaden gepleegd als moord, deportatie en etnische vervolging. De rechters stelden vast dat ook Gotovina onderdeel uitmaakte van dat plan.

Het Joegoslavië-Tribunaal had een apart onderzoek tegen Tudjman lopen, maar hij overleed voordat hij in staat van beschuldiging kon worden gesteld.

Beroep

De advocaat van de Kroatische generaal Ante Gotovina, Gregory Kehoe, is erg boos over de uitspraak vrijdag van het Joegoslavië-Tribunaal.

De advocaten van Gotovina zullen direct een hoger beroep voorbereiden en dienen dat binnen dertig dagen in. Dat verklaarde Kehoe na de uitspraak tegen zijn cliënt,.

De uitspraak is volgens Kehoe in strijd met het oorlogsrecht. De advocaat stelde dat de verdediging bewezen heeft dat Gotovina nergens direct van beschuldigd kon worden. Alleen in één geval zou er direct bewijs zijn dat mensen waren omgekomen door kogels van Gotovina's troepen.

Protest

Duizenden Kroaten, veelal oorlogsveteranen, hebben vrijdag in Zagreb op grote beeldschermen de uitspraak gevolgd. Sommigen zeiden sprakeloos te zijn nadat zij de veroordeling tot 24 jaar cel hadden gehoord en noemden de uitspraak verschrikkelijk.

Een man die met een Kroatische vlag zwaaide, repte over een ''politieke beslissing'' van de rechters. Organisaties van veteranen hebben voor zaterdag opgeroepen tot massaal protest. ''Na vandaag zal niets meer hetzelfde zijn."

"Wij kondigen strijd aan tegen hen die Kroatië in deze situatie hebben gebracht'', aldus een van de organisatoren. Een boze menigte betoogde vrijdag al met een spandoek met de leus ''Kroatische verraders'' en de namen van presidenten en premiers die met het tribunaal hebben samengewerkt.

Onaanvaardbaar

''Dit vonnis is niet alleen in strijd met onze wensen en onze verwachtingen, maar ook met onze eigen ervaringen en oordelen.” Dat zei de Kroatische premier Jadranka Kosor vrijdagmiddag voor de Kroatische televisie in een commentaar op de veroordeling van  Gotovina en Markac.

De premier wees er met nadruk op dat het vonnis nog niet definitief is en in hoger beroep zal worden aangevochten.

Met name het oordeel van de rechters van het tribunaal dat de toenmalige politieke en militaire leiding van Kroatië ''deel uitmaakte van een criminele onderneming” was tegen het zere been van de premier. ''Dat is voor de Kroatische regering onaanvaardbaar”, aldus premier Kosor.

Rechtvaardige oorlog

Veel Kroaten vinden dat hun land een ''rechtvaardige oorlog'' heeft gevoerd tegen Serviërs die jarenlang een deel van Kroatië ''illegaal bezetten''. Premier Jadranka Kosor had die visie enkele dagen geleden nog eens onderschreven.

Voorzittend rechter Alphons Orie had tijdens de uitspraak vrijdag nog eens benadrukt dat het in de rechtszaak niet om de legaliteit van Operatie Storm als zodanig ging, maar om oorlogsmisdaden tegen burgers die tijdens dat gewapende conflict zijn gepleegd.

Tip de redactie