BRUSSEL - De NAVO neemt met onmiddellijke ingang de leiding van alle militaire operaties in Libië over van de tot nog toe door de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië geleide coalitie.

Dat maakte NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen zondagavond bekend.

De NAVO zal niet alleen het wapenembargo en vliegverbod boven Libië handhaven, maar ook aanvallen mogen uitvoeren op Libische troepen als die de burgerbevolking bedreigen.

De ambassadeurs van de 28 NAVO-landen zijn het daar zondagavond over eens geworden.

Meteen beginnen

Het NAVO-commando heeft opdracht gekregen meteen met de operaties te beginnen, zei Rasmussen. Zij mogen alleen aanvallen als de Libische bevolking of bewoonde gebieden gevaar lopen door troepen van Kaddafi.

''De NAVO zal alle aspecten van de VN-resolutie uitvoeren. Niets meer en niets minder'', aldus Rasmussen. Volgens die resolutie mogen ''alle noodzakelijke middelen'' worden ingezet om de burgerbevolking te beschermen.

Het is niet de bedoeling dat de NAVO de kant van de rebellen kiest en het Libische leger vernietigt. ''De NAVO is onpartijdig'', zei een NAVO-diplomaat. Vliegtuigen van de coalitie voerden de laatste dagen wel aanvallen op eenheden van Kaddafi uit.

Politieke leiding

Het is nog onduidelijk wat precies de rol blijft van de internationale coalitie. Frankrijk wil dat de coalitie de politieke leiding van de missie houdt omdat dan ook Arabische landen bij de besluitvorming betrokken kunnen worden.

Mogelijk wordt dinsdag op een top van de coalitie in Londen besloten tot de oprichting van een contactgroep, die de bredere politieke doelen van de missie zal vaststellen. De dagelijkse uitvoering berust vanaf nu echter bij de NAVO.

Vliegverbod

De NAVO is al dit weekeinde begonnen met de handhaving van het vliegverbod en het wapenembargo. Dat zei de bevelhebber van de operatie, de Canadese luitenant-generaal Charles Bouchard, zondag. De VS beginnen volgens minister van defensie Robert Gates nog deze week met het verminderen van hun strijdkrachten rond Libië. De VS hebben steeds aangedrongen op een grotere NAVO-rol.

De Britse minister van defensie Liam Fox zei zondag dat het westen niet van plan is om de Libische opstandelingen te bewapenen. Dat zou een schending van het VN-wapenembargo zijn, aldus Fox. Het vliegverbod zal bovendien ook gelden voor toestellen van de opstandelingen.

Actie België

Belgische F16-gevechtsvliegtuigen hebben zondagmiddag onderwijl een doelwit op de grond aangevallen in Libië. Dat heeft het Belgisch ministerie van Defensie laten weten, meldde de Vlaamse publieke omroep VRT.

De actie zou succesvol zijn verlopen en er zouden geen burgerslachtoffers zijn gevallen. Meer details zijn nog niet bekendgemaakt. België levert zes F16’s voor luchtaanvallen boven Libië. Die zijn gestationeerd op een Griekse basis.

Grootste aandeel

Van de landen die deelnemen aan de internationale interventie in Libië, hebben de Verenigde Staten tot dusverre het grootste aandeel gehad. Zo voerden Amerikaanse gevechtsvliegtuigen tussen half acht zaterdagavond en drie uur zondagmiddag 97 vluchten uit boven het Noord-Afrikaanse land.

Andere landen die meedoen aan de missie, zoals Frankrijk, Groot-Brittannië en België, namen de overige 70 vluchten voor hun rekening. Dat blijkt uit informatie die het Amerikaanse ministerie van Defensie zondag heeft vrijgegeven.

Sinds de actie boven Libië op zaterdag 19 maart begon, werden er volgens het Pentagon 1424 vluchten uitgevoerd boven Libië. De Amerikanen namen ruim 60 procent van deze vluchten voor hun rekening.

Profiel Libië

Alles over de onrust in het Midden-Oosten

Volg de twitterberichten over dit onderwerp via NUlive