ROTTERDAM - De ramp met een vliegtuig van Martinair die in 1992 in het Portugese Faro 56 mensenlevens eiste, was niet te wijten aan het slechte weer, maar aan fouten van de bemanning.

Dat is de conclusie van een onderzoek dat de nabestaanden hebben laten uitvoeren en waaruit het AD maandag publiceert.

Uit het nieuwe onderzoek blijkt onder meer dat bij het naderen van de landingsbaan het vliegtuig te veel afweek van de voorgeschreven aanvliegroute, waardoor het niet stabiel was en schuin op de baan kwam afzetten.

Bovendien hadden de piloten eerder moeten besluiten tot een doorstart onder meer omdat de landingsbaan blank stond.

Nieuw rapport

Het AD schrijft op basis van het nieuwe rapport dat eerder belangrijke informatie uit het officiële onderzoek is weggelaten om zo de piloten en Martinair te beschermen.

Volgens het officiële Portugese onderzoek was de oorzaak een te steile daling in combinatie met harde zijwind. De Nederlandse onderzoekers stelden destijds dat het vliegtuig werd overvallen door onverwachte, heftige windvlagen.

Zwarte doos

Uit het opnieuw nagaan van de gegevens uit de zwarte doos en de gesprekken in de cockpit door onafhankelijk vliegtuigexpert Harry Horlings komt nu naar voren dat de piloot ook te weinig tegen de wind in stuurde en te vroeg de gashandels dicht trok.

Daarbij zat de piloot onbewust tegen de automatische piloot in te sturen. Per ongeluk remde de piloot tijdens het laatste deel van de vlucht ook nog eens het rechterwiel van het landingsgestel. Het geblokkeerde wiel brak af met alle gevolgen van dien, valt in de krant te lezen.

Volgens Horlings, een luitenenant-kolonel b.d. van de luchtmacht, ontbreken in het officiële rapport belangrijke laatste seconden uit de zwarte doos en zijn data mogelijk aangepast. ''Het lijkt dat grote moeite is gedaan om te bewerkstelligen dat de vliegers en daarmee de vliegmaatschappij niets te verwijten zou zijn.''

OVV

Een woordvoerder van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) zegt dat er geen nieuwe feiten staan in het onderzoek.

Volgens de zegsman van de OVV is de vraag of menselijke fouten of het slechte weer de belangrijkste oorzaak van de ramp was ''een semantische discussie''. ''Als het personeel had besloten door te vliegen, was er niks gebeurd. Als het goed weer was geweest, was er ook niks gebeurd.''

Medewerkers van de Raad voor Luchtvaart, één van de voorlopers van de OVV, keken in 1992 mee met de Portugese onderzoekers. De OVV is niet van plan de ramp opnieuw te onderzoeken. ''Rampen uit het verleden opnieuw onderzoeken, is niet onze taak.''

Nabestaanden

Martinair moet aansprakelijkheid erkennen voor de vliegtuigramp in het Portugese Faro in 1992. Dat heeft advocaat Jan Willem Koeleman, die enkele nabestaanden bijstaat. gezegd.

Koeleman gaat Martinair een brief sturen met het verzoek om de aansprakelijkheid te erkennen en om aanvullende schadevergoeding. ''Erkenning van de aansprakelijkheid is heel belangrijk voor de nabestaanden'', aldus de advocaat.

Opheldering

Volgens Koeleman heeft de inmiddels opgeheven Raad voor de Luchtvaart twee rapporten in bezit, waarvan maar een is gepubliceerd. Ook probeerde de raad volgens hem om zaken te schrappen uit het Portugese onderzoeksrapport om de schuld bij de piloten weg te nemen.

Koeleman wil hierover opheldering van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de opvolger van de Raad voor de Luchtvaart. De advocaat is vooral geïnteresseerd in een "geheim blauw rapportje" dat nooit is gepubliceerd.

Genegeerd

Volgens Koeleman heeft de bemanning herhaaldelijk voorschriften genegeerd en zijn er besturingsfouten gemaakt.

Zo had de bemanning gehoord van vliegveld Faro dat er een laagje water op de baan stond. Volgens de voorschriften mag er dan bij sterke zijwind niet worden geland.

Vliegramp Faro