CAIRO - Net zoals in 1954, 1970 en 1981 nemen hoge militairen in Egypte de macht over van hun militaire voorganger. Vrijdag nam de Hogere Raad van de Strijdkrachten de touwtjes in handen, toen de regering de steeds aanzwellende betogingen en stakingen duidelijk niet meer de baas was.

De militairen hebben de afgelopen weken van onrust door ingetogen optreden met succes de indruk gewekt dat ze, ondanks hun historie in Egypte, politiek neutraal zijn en het land met sterke arm naar een nieuw en democratisch stelsel kunnen leiden.

Het is de derde keer dat de Hogere Raad bijeenkomt, aldus Paul Sullivan van de Amerikaanse National Defense University in de krant The New York Times.

Sullivan is een kenner van het Egyptische leger. Eerder kwam de raad samen in 1967 en 1973 en beide keren was Egypte in oorlog met Israël.

Bondgenoten

De voorzitter van de raad is de minister van Defensie, Mohammed Husein Tantawi Soliman. Deze veldmaarschalk behoort tot een van de intiemste bondgenoten van oud-president Hosni Mubarak, die vrijdag is afgetreden.

Tantawi ging op 4 februari met een aantal hoge officieren zelf poolshoogte nemen bij de demonstraties op en rond het Tahrirplein in Caïro. Daarmee beklemtoonde hij de kennelijk nobele rol van de strijdkrachten die op 1 februari verkondigden niet op betogers te schieten.

Aftreden

De strijdkrachten hebben echter de afgelopen dagen laten weten het plan van Mubarak om in september af te treden, te steunen en ondertussen hervormingen te laten uitvoeren. Maar daar is kennelijk in de loop van vrijdag van afgezien.

De stabiliteit van het land, inclusief de enorme invloed van hoge militairen in het economische leven, lijkt beter te handhaven zonder Mubarak, moet de raad zich hebben bedacht.

Wikileaks

De 75-jarige Tantawi is een militair die zich onderscheidde in een reeks van oorlogen zoals die rond de Suezcrisis (1956) en de oorlogen tegen Israël (1967 en 1973). Hij was voorts direct betrokken bij de eerste Golfoorlog (1991) tegen Irak.

In onlangs via WikiLeaks gepubliceerde, vertrouwelijke diplomatieke post van Amerikaanse diplomaten in Caïro komt Tantawi er slecht vanaf. Een diplomaat beschrijft hem in 2008 als de ''poedel'' van Mubarak, die trouw maar incompetent is. Hij zou verder te oud zijn en zich verzetten tegen veranderingen. Onder zijn bewind zou het militaire apparaat zijn ''vervallen''.