AMSTERDAM - Egypte zal nooit meer hetzelfde zijn. Dat zei de Amerikaanse president Barack Obama vrijdag in een reactie op het aftreden van president Hosni Mubarak.

Volgens Obama is zijn vertrek ''niet het einde maar het begin'' van een overgang naar politieke vrijheid in het Noord-Afrikaanse land.

De volksopstand die leidde tot de val van Mubarak was volgens Obama het gevolg van ''de honger naar verandering'' van het Egyptische volk.

Secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen van de NAVO: ''Ik verwelkom het besluit van president Mubarak. Ik heb altijd gepleit voor een snelle, ordelijke en vreedzame overgang naar democratie, met respect voor de legitieme wensen van het Egyptische volk.'' 

Stabiele democratie

Na de val van president Hosni Mubarak moet Egypte een stabiele democratie worden. Dat is het algemene gevoel dat wereldleiders vrijdag uitspraken na de geslaagde volksopstand in het Noord-Afrikaanse land.

Het is een ''dag van grote vreugde’’, zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel.

De Amerikaanse vicepresident Joe Biden sprak van een cruciaal moment in de geschiedenis van Egypte en het Midden-Oosten.

''De rechten van de Egyptenaren moeten worden gerespecteerd en hun wensen moeten worden ingewilligd’’, aldus Biden. Later op de avond spreekt president Barack Obama over de ontwikkelingen in Egypte.

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon en de Franse president Nicolas Sarkozy dringen aan op vrije verkiezingen. Daarvoor bieden de westerse leiders Egypte hun hulp aan. ''Als vriend van Egypte en het Egyptische volk staan we klaar om op elke manier te helpen’’, zei de Britse premier David Cameron.

Bondgenoot

Mubarak was de afgelopen decennia een belangrijke bondgenoot van het Westen, de Verenigde Staten voorop. Washingtons aartsvijand Iran had de laatste weken dan ook openlijk de kant van de demonstranten gekozen.

Teheran, dat vrijdag de islamitische revolutie van 1979 herdacht, kijkt tevreden terug op de volksopstand.

Vasthoudendheid

''De verovering van de wil van de grote Egyptische natie op de weerstand en vasthoudendheid van functionarissen die leunden op wereldmachten, is een grote overwinning. We hopen dat alle historische eisen van de Egyptenaren worden ingewilligd’’, verklaarde het ministerie van Buitenlandse Zaken van Iran.

Egyptes buurland Israël reageerde terughoudend. Egypte is een van de twee Arabische landen waar Israël vrede mee heeft gesloten. Onder Mubarak werkten beide landen onder meer samen in de strijd tegen de Palestijnse Hamasbeweging.

Soepele overgang

''We hopen dat de overgang naar democratie soepel zal verlopen voor Egypte en zijn buren’’, was de eerste reactie van een Israëlische regeringsfunctionaris.

Hamas zelf was juist vol vreugde over de val van de prowesterse Mubarak. De volksopstand ''is het begin van de overwinning van de Egyptische revolutie’’, zei Hamaswoordvoerder Sami Abu Zuhri. De zegsman dringt er bij de nieuwe machthebbers in Caïro op aan een einde te maken aan de blokkade van de Gazastrook, waar Hamas de scepter zwaait.

Vaticaanstad

Tijdens de protesten tegen Mubarak zijn vermoedelijk vele honderden doden gevallen. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International wil dat Egypte van de mensenrechtenschendingen onder Mubarak ''een zaak van het verleden’’ maakt.

Monseigneur Michael Fitzgerald, gezant van paus Benedictus XVI in Caïro: ''Het is een historisch moment voor het land. We hopen dat dit een stap richting een nieuwe tijd van vrede en voorspoed voor het volk betekent.’’

''Ik zie een feest, alsof het een voetbalwedstrijd is, zonder agressieve geluiden, maar met veel vlaggen in de wind. Het was inderdaad een jongerenprotest, maar op het plein zijn ook gezinnen, vrouwen, mensen van alle leeftijden. Heel Egypte heeft zijn stem laten horen.’’