AMSTERDAM - De Amerikaanse president Barack Obama vindt de machtsoverdracht nog ''niet geloofwaardig en onbevredigend''. Dat stelde Obama in een verklaring na de toespraak donderdag van de Egyptische president Hosni Mubarak.

Mubarak weigert nog altijd op te stappen. In een door de staatstelevisie uitgezonden toespraak zei hij donderdag dat hij vastbesloten is een vreedzame machtsoverdracht tot stand te brengen.
Wel zei de omstreden president “een deel van zijn bevoegdheden” over te dragen aan vicepresident Omar Suleiman.

De Amerikaanse president riep het regime in Egypte op uit te leggen welke politieke veranderingen zijn doorgevoerd. ''Tegen het Egyptische volk is gezegd dat er een overdracht van de wettelijke macht is geweest, maar het nog niet duidelijk of die overdracht direct, zinvol of voldoende is'', aldus Obama.

Volgens de Amerikaanse president zijn te veel Egyptenaren er nog niet van overtuigd dat de regering serieus wil werken aan een eerlijke overgang naar de democratie. ''Het is de verantwoordelijkheid van de regering om duidelijk te spreken tegen het Egyptische volk en de wereld'', stelde Obama.

Tot verbijstering van zijn vele tegenstanders is Mubarak donderdag niet opgestapt als president van Egypte. Hij blijft aan, maar heeft wel bevoegdheden overgedragen aan zijn vicepresident Omar Suleiman.

Rosenthal

Minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) laat in een eerste reactie weten bezorgd te zijn over de situatie in Egypte.

De overdracht van bevoegdheden van Mubarak naar zijn vicepresident is volgens de minister onduidelijk. ''Dat moet snel duidelijk worden'', aldus Rosenthal.

Volgens Rosenthal moet er zo snel mogelijk een ''ordelijke en echte transitie'' komen naar een democratische rechtsstaat. ''Daarvoor is een breed gedragen regering nodig. Die overgang moet gebeuren op een vreedzame en ordelijke manier.''

Eervolle aftocht

De Israëlische ex-minister Binyamin Ben-Eliezer, die Mubarak al jaren kent, zegt dat Mubarak een eervolle aftocht wil.

Ben-Eliezer, prominent lid van Israëls Arbeidspartij, zei met Mubarak gesproken te hebben enkele uren voordat deze donderdagavond zijn toespraak tot het Egyptische volk hield.

Mubarak weet 'dat hij het einde van de weg heeft bereikt'. Maar hij wil 'op eervolle wijze vertrekken', zei Ben-Eliezer tegen de Israëlische legerradio.

Verandering

EU-buitenlandchef Catherine Ashton heeft in een eerste reactie haar steun uitgesproken voor de demonstranten in Egypte. ''De tijd voor verandering is nu’’, liet ze weten.

Volgens Ashton is het aan de Egyptenaren ''om te bepalen of de maatregelen die president Mubarak heeft aangekondigd, tegemoetkomen aan hun verwachtingen en hoop.’’

De EU-buitenlandchef pleit verder voor ''een ordelijke en onomkeerbare overgang naar democratie en vrije en eerlijke verkiezingen’’. De noodtoestand in Egypte, die al sinds 1981 van kracht is, moet volgens haar zo snel mogelijk worden opgeheven.

Nederland

De woordvoerder van de Algemene Vereniging van Egyptische Organisaties in Nederland reageerde donderdagavond verbijsterd en zwaar teleurgesteld. ''Dit hadden we niet verwacht en dit is niet goed voor het volk.'' De woordvoerder, Ibrahim Farouk, heeft met een stel landgenoten naar de speech gekeken in een Amsterdams café.

''Dit hadden we niet verwacht, de man is hardleers.'' Volgens Farouk zullen de protesten in Egypte gewoon doorgaan. Hij vermoedt dat het leger zich daarbij passief zal houden. ''Je zag op de tv-beelden dat mensen hun schoenen in de handen hadden. Dat betekent dat hij zal worden geslagen.''

Farouk verwacht niet dat Egyptenaren in Nederland donderdagavond nog spontaan in actie zullen komen. ''Dat komt wellicht morgen.''

Mubarak blijft aan