AMSTERDAM - Het dodental als gevolg van de nieuwe onlusten in Egypte vrijdag is opgelopen tot zeker negentien. Dit meldden medische bronnen en ooggetuigen.

In de havenstad Suez vielen zeker dertien doden, in de hoofdstad Caïro vijf en in de stad Mansura in de Nijldelta één. Ook maakten medische bronnen melding van zeker 1030 gewonden.

Onder de gewonden zijn ook politieagenten, maar het is niet bekend hoeveel dat er zijn. De overheid heeft nog geen aantallen bevestigd. De politie heeft honderden arrestaties verricht.

Een Egyptische parlementswoordvoerder heeft vrijdagavond bekend gemaakt 'snel' met een aankondiging van een 'belangrijke gebeurtenis' te komen. Dat meldt BNO Nieuws.

Leger

Mubarak heeft vrijdag het leger ingezet tegen demonstranten die al vier dagen protesteren tegen zijn regime.

Tot nu toe was in de straten van de Egyptische hoofdstad alleen een grote politiemacht op de been. Mubarak staat aan het hoofd van het leger. Volgens het decreet van Mubarak worden leger en politie samen verantwoordelijk voor de veiligheid.

Avondklok

In drie provincies in Egypte is een avondklok ingesteld. Dat meldde het Egyptische staatspersbureau MENA vrijdag, nadat eerder naar buiten was gebracht dat in het hele land een straatverbod was ingegaan. De avondklok zou gelden voor de regio's rond Caïro, Alexandrië en Suez.

De avondklok geldt voor onbepaalde tijd van zes uur 's avonds tot zeven uur in de ochtend. Het leger en de politie proberen het verbod te handhaven, maar in de grote steden bleven veel mensen op straat.

Met de avondklok moet een eind worden gemaakt aan de ''rellen, wetteloosheid, aanvallen en vernielingen van publieke en private eigendommen'', aldus de televisie.

Brand

Kort na ingang van de avondklok gingen de protesten in Caïro, Alexandrië en Suez evenwel onverminderd door. Op een belangrijke verbindingsbrug over de Nijl in het centrum van Caïro werd een politiewagen door demonstranten in brand gestoken.

Onder de gebouwen die vrijdag in brand zijn gestoken, is het hoofdkwartier van de regerende Nationale Democratische Partij (NDP) van Mubarak. Ook in enkele andere steden zouden gebouwen van de NDP in vlammen zijn opgegaan.

Volgens CNN zal Mubarak het land vrijdagavond toespreken.

Protesten

In de meeste grote steden in Egypte vonden vrijdag hevige botsingen plaats tussen tienduizenden demonstranten en ordetroepen. De protesterende Egyptenaren eisen het vertrek van Hosni Mubarak, de president die het land al bijna dertig jaar op autoritaire wijze leidt.

Volgens onbevestigde berichten van de Arabische nieuwszender Al-Arabiyah zouden sommige politieagenten in de stad Alexandrië hun uniformen hebben uitgetrokken om zich bij de demonstranten aan te sluiten.

Volgens Al-Jazeera zouden woedende demonstranten in Suez het lichaam van een gedode demonstrant hebben ronddragen door de straten van de stad.

ElBaradei

Mohammed ElBaradei, het boegbeeld van de oppositie in Egypte, is onder huisarrest geplaatst. Het voormalige hoofd van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) is pas teruggekeerd naar Egypte vanuit zijn woonplaats Wenen.

Hij heeft gezegd dat hij leiding wil geven aan een overgangsregering, mocht het autoritaire regime van Mubarak ten val worden gebracht.

Eerder op vrijdag zat ElBaradei geruime tijd vast in een moskee in Gizeh, een voorstad van Caïro. Hij had daar deelgenomen aan het vrijdaggebed. Volgens eerdere berichten mocht ElBaradei het gebedshuis na enkele uren verlaten, waarna hij zich zou hebben aangesloten bij een vreedzame protestmars.

Hervormingen

Een prominente partijgenoot van president Hosni Mubarak heeft vrijdag gezegd dat de onrust in Egypte kan alleen worden bezworen met ''ongekende hervormingen.''

''Nergens in de wereld kunnen veiligheidsdiensten een einde maken aan een revolutie'', zei parlementslid Mustafa al-Fekki, tevens voorzitter van de parlementaire commissie voor buitenlandse zaken, in een vraaggesprek met de Arabische zender al-Jazeera.

Volgens Fekki is politieoptreden alleen onvoldoende om het opstandige volk tot bedaren te brengen. ''De president is de enige die een einde kan maken aan deze gebeurtenissen'', zei hij.

Oproep VS

De Verenigde Staten hebben Egypte vrijdag opgeroepen de grondrechten te respecteren, geweld te vermijden en open communicatie toe te staan. Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton zei dat ze zich grote zorgen maakt over de escalatie van het geweld in het Arabische land.

Ze riep de Egyptische regering op naar de bevolking te luisteren. President Barack Obama zei eerder dat de protesten het gevolg zijn van opgekropte frustraties onder de bevolking. Hij zei dat hij Mubarak meermaals heeft opgeroepen hervormingen door te voeren.

Brussel

EU-buitenlandchef Catherine Ashton heeft Egypte vrijdag opgeroepen om ''direct en zonder voorwaarden'' alle gearresteerde demonstranten vrij te laten.

Ze vroeg alle partijen ''terughoudend en rustig'' te handelen om meer slachtoffers te voorkomen. Daarnaast stelde ze dat het regime van president Mubarak gehoor moet geven aan de roep om economische hervormingen en meer democratie.

In Brussel praten de ministers van Buitenlandse Zaken maandag over de situatie in Egypte.

Luchtvaart

Meerdere Europese luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, hebben het vluchtschema naar Caïro aangepast aan de vrijdag ingevoerde avondklok. Dat heeft een woordvoerster van KLM laten weten.

De vlucht die vrijdagavond rond 21 uur vanuit Caïro zou vertrekken is opgeschoven naar acht uur de volgende ochtend. ''We vertrekken en landen niet tussen zes uur 's avonds en zeven uur 's ochtends lokale tijd." KLM vliegt dagelijks op Caïro.

Air France doet hetzelfde als KLM, maar heeft wel een vlucht voor zaterdag geschrapt. British Airways en het Duitse Lufthansa hebben vluchten geannuleerd en bekijken nog of de vluchten van zaterdag uitgevoerd worden.

Volg berichten over de situatie in Egypte op Twitter via NUlive