MADRID - Een wilde staking onder Spaanse luchtverkeersleiders heeft afgelopen weekeinde tot veel problemen geleid. Zeker 250.000 passagiers werden getroffen door de staking, een miljoenenschade voor de Spaanse toeristische industrie.

De actie van de luchtverkeersleiders, die getroffen worden door bezuinigingen van de Spaanse overheid, kwam op het meest ongelegen moment van het jaar.

Spanje heeft maandag en woensdag nationale vrije dagen, waardoor veel mensen vrijdag wilden vertrekken voor een extra lang weekeinde weg.

Luchtruim

De actie begon vrijdag spontaan in Madrid en verspreidde zich daarna snel over het hele land. Door het tekort aan luchtverkeersleiders moest het Spaanse luchtruim grotendeels worden gesloten. Meer dan tweeduizend vluchten vielen uit. Pas zaterdag gingen de luchtverkeersleiders weer aan het werk, nadat de overheid de alarmtoestand had uitgeroepen.

Door de maatregel gingen de stakers onder militair recht vallen en riskeerden zij een celstraf van zes jaar en verlies van hun baan wegens het weigeren van bevelen. De alarmtoestand duurt vijftien dagen en kan indien nodig worden verlengd. Het was voor het eerst sinds het einde van de Francodictatuur in 1975 dat Madrid besloot tot deze maatregel.

Vakantie

Zondag verzamelden zich massaal passagiers op de Spaanse luchthavens in de hoop alsnog te kunnen vertrekken, hoewel veel mensen ook besloten hun vakantie te laten schieten. Minister van Publieke Werken José Blanco zei zondag dat 97 procent van de luchtverkeersleiders weer aan het werk was. Sinds het einde van de staking waren alweer 162.000 passagiers vervoerd. ''We herstellen de normaliteit beetje bij beetje'', aldus Blanco.

Nederlanders die door de staking in Spanje gestrand waren, konden vermoedelijk zondag allemaal weer naar huis. Luchtvaartmaatschappij KLM zette geen extra vliegtuigen in om gestrande passagiers op te halen, omdat al haar reizigers met overboekingen alsnog op hun bestemming konden komen.

Heleboel geld

Veel Spanjaarden zijn verbolgen over de acties van de luchtverkeersleiders, die tien keer het gemiddelde Spaanse gezinsinkomen van ongeveer 24.000 euro per jaar verdienen. Reiziger Juan Seisdedos (54): ''Ze zouden allemaal ontslagen moeten worden.'' Ook Miriam Mellado (eveneens 54) is boos: ''En dat allemaal door mensen met een heleboel geld, die er niets voor hoeven te doen.''

De Spaanse overheid beloofde bij monde van vicepremier Alfredo Pérez Rubalcaba zo'n wilde staking niet meer te laten gebeuren. ''Veel families sparen het hele jaar voor dit weekeinde. Het is schadelijk voor hotels, zoor de zakenwereld en voor het imago van Spanje'', raasde Rubalcaba. ''De wereld moet begrijpen dat dit niet nogmaals zal gebeuren. We zullen drastische maatregelen nemen en alles doen dat we kunnen doen.''

De schade is door de Spaanse overheid nog niet berekend, maar media ramen de kosten op 350 miljoen euro voor de toeristische industrie en meer dan 100 miljoen euro voor de luchtvaartmaatschappijen.

Schiphol

De meeste passagiers die zaterdag strandden op Schiphol, hebben zondag hun reis kunnen vervolgen. Een enkele reiziger kon nog niet naar zijn of haar bestemming vertrekken, bijvoorbeeld omdat daar slechts één vlucht per week heen gaat. Dat zei een woordvoerster van de luchthaven zondagavond.

Tussen de vijfhonderd en duizend passagiers moesten op de luchthaven overnachten in verband met de staking in Spanje. Ongeveer tweeduizend personen sliepen in hotels in de omgeving. Zowel de problemen door de sneeuw als de staking waren zondag voorbij.

TUI

Alle gestrande reizigers van reisorganisatie TUI Nederland die in Spanje vast kwamen te zitten vanwege de staking, keren zondag nog terug. Dat stelde een woordvoerster van TUI.

''Vanuit de Kaapverdische Eilanden vliegen ze vandaag nog terug, zij hebben een vertraging opgelopen van een dag'', aldus de woordvoerster die aangaf dat het 167 personen betrof.