Irak 'onafhankelijk' na einde gevechtsmissie

BAGDAD - Irak is weer ''soeverein en onafhankelijk''. Dat zei de Iraakse premier Nuri al-Maliki dinsdag in een televisietoespraak.

Aan de Amerikaanse gevechtsmissie in Irak komt dinsdagavond elf uur Nederlandse tijd officieel een einde. ''Ik verzeker u dat de Iraakse veiligheidstroepen hun verantwoordelijkheid kunnen nemen'', zei Maliki.

Na meer dan zeven jaar dragen de Verenigde Staten de verantwoordelijkheid voor de veiligheidssituatie in het land over aan de Iraakse regering. Operatie Iraakse Vrijheid heet voortaan Operatie Nieuwe Dageraad.

Bush

De laatste Amerikaanse gevechtstroepen waren eerder deze maand al vertrokken uit Irak. Ongeveer 50.000 militairen blijven achter om het Iraakse leger en de politie op te leiden. Toen de Amerikaanse president Barack Obama begin vorig aantrad, was de Amerikaanse troepenmacht 140.000 man sterk.

De Republikeinse president George W. Bush viel Irak in maart 2003 binnen, met steun van voornamelijk de Britse premier Tony Blair. Het regime van dictator Saddam Hussein kwam snel ten val, maar het geweld dat daarna losbarstte, kostte alleen al aan meer dan 100.000 Iraakse burgers het leven.

Texas

De Democratische Obama was geen voorstander van de oorlog en beloofde in zijn verkiezingscampagne hem te beëindigen. De oorlog heeft al aan meer dan 4400 Amerikaanse militairen het leven gekost. De hele operatie heeft de Amerikaanse regering sinds 2003 al bijna 1 biljoen dollar (788 miljard euro) gekost.

De Amerikaanse vicepresident Joe Biden is in Bagdad ter gelegenheid van de beëindiging van de Amerikaanse gevechtsrol. Obama bezoekt dinsdag in Texas militairen die net uit Irak zijn teruggekeerd.

Geweld

Obama spreekt later vanuit het Witte Huis de Amerikanen toe. Volgens zijn woordvoerder zal de president niet de woorden 'missie volbracht' uitspreken. De zegsman benadrukte dat het geweld in Irak waarschijnlijk voortduurt.

Obama zou niet te jubelend over moeten komen om een vergelijking met zijn voorganger Bush in mei 2003 te voorkomen. Bush kondigde toen aan dat grote gevechtsoperaties voorbij waren. Dat bleek later een grote misrekening. Het geweld barstte weer in alle hevigheid los.

Obama zal in zijn televisietoespraak benadrukken dat hij zich aan zijn verkiezingsbelofte heeft gehouden. Zo hoopt hij zieltjes te winnen voor de verkiezingen van 2 november. Dan zijn er verkiezingen voor alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en ruim een derde van de Senaat.

Zwak

Verder zal Obama vooral ingaan op de zwakke Amerikaanse economie, het belangrijkste politieke thema van dit moment. Voorafgaand aan zijn toespraak belt de president met zijn voorganger George Bush.

Irak is politiek en etnisch verscheurd en heeft na de parlementsverkiezingen in maart nog steeds geen regering. Sommige Irakezen vinden dat de Amerikaanse troepen te snel zijn vertrokken. Anderen zijn van mening dat elke Amerikaanse militair er één te veel is.

De huidige situatie in Irak zal niet ineens sterk veranderen, aangezien het Amerikaanse leger zijn focus in de loop van het jaar al heeft verlegd van vechten naar adviseren. Obama heeft beloofd dat alle Amerikaanse militairen het land eind volgend jaar hebben verlaten.

Lees meer over:
Tip de redactie