AMSTERDAM - Twee sleutelfiguren in de massamoorden rond het Oost-Bosnische Srebrenica in juli 1995 zijn donderdag door het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag tot levenslang veroordeeld wegens volkerenmoord.

Als de strafmaat in hoger beroep gehandhaafd blijft, zijn ze de eersten die van het tribunaal wegens genocide levenslange gevangenisstraf krijgen opgelegd.

Het tribunaal oordeelde dat de Bosnisch-Servische kolonels Ljubisa Beara (70) en Vujadin Popovic (53) willens en wetens een leidende rol speelden bij de moorden op moslimjongens en -mannen na de val van de moslimenclave Srebrenica.

Vijf andere beklaagden kregen straffen van vijf tot 35 jaar cel.

Chef veiligheid

De rechters, onder voorzitterschap van de Maltese magistraat Carmel Agius, oordeelden dat Beara en Popovic tot de belangrijkste uitvoerders behoorden.

Beara had als chef veiligheid in de generale staf van bevelhebber Ratko Mladic volgens de magistraten ''vanaf het begin af aan een compleet overzicht over de enorme omvang van de massaslachtingen''.

Hij wist bij zijn inspanningen om de volkerenmoord te laten plegen energiek talrijke enorme logistieke obstakels te overkomen. Hij is ''de drijvende kracht achter de moordoperatie geweest'', aldus Agius.

Popovic

Ook Popovic wist van het begin af aan wat de bedoeling was. En hij toonde volledig achter de hele operatie te staan, volgens het vonnis. Popovic was een organisator die ''ferm deelnam'' aan de organisatie van de moordpartijen, aldus de magistraat.

Beara, Popovic en luitenant Drago Nikolic kwamen 14 juli bijeen om die te organiseren. Nikolic kreeg donderdag 35 jaar voor zijn rol.

Omvangrijk

In totaal stonden zeven beklaagden voor de rechter in dit tot dusverre omvangrijkste proces voor het in 1993 opgerichte tribunaal. De aanklagers eisten levenslang tegen alle beklaagden. Die ontkennen schuld.

Van de andere veroordeelden dan Beara, Popovic en Nikolic kreeg generaal Radivoje Miletic (62) negentien jaar, politiecommandant Ljubomir Borovcanin (50) zeventien jaar, kolonel Vinko Pandurevic (50) dertien jaar en generaal Milan Gvero (72) vijf jaar gevangenisstraf.

Aanklacht

Volgens de aanklacht zijn na de val van Srebrenica meer dan zevenduizend moslimmannen en -jongens uitgemoord. Het Nederlandse VN-bataljon onder leiding van overste Karremans stond naar het zich laat aanzien machteloos.

De Veiligheidsraad van de VN had in de lente van 1993 het moslimbolwerk uitgeroepen tot 'veilige haven' en blauwhelmen geplaatst in Srebrenica.

Mladic

In dit 'Srebrenica-proces' tegen kopstukken uit leger en politie werden voor het eerst leden van de generale staf van de nog steeds voortvluchtige Mladic berecht.

Er zijn ruim twintig mensen wegens Srebrenica aangeklaagd door het tribunaal, zoals Mladic en diens politieke chef, Radovan Karadzic. Het Karadzic-proces begon in oktober.

Nabestaanden

Nabestaanden van slachtoffers van de massamoorden hebben donderdag het jongste vonnis van het tribunaal geprezen.

''We zijn tevreden dat Beara en Popovic wegens genocide tot levenslang zijn veroordeeld'', zei Zumra Sehomerovic van de vereniging voor nabestaanden Moeders van Srebrenica.