VENTERSDORP/JOHANNESBURG - De leider van de extreemrechtse Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) in Zuid-Afrika, Eugène Terre'Blanche, is zaterdag in zijn slaap vermoord op zijn boerderij in het noorden van het land.

Dat meldden Zuid-Afrikaanse media. De radicale racist is 69 jaar geworden.

De politie heeft twee zwarte medewerkers van Terre'Blanche opgepakt, een man van 21 en een jongen van vijftien. Zij zeiden tegen de politie dat zij geen salaris hadden gekregen voor hun werk op de boerderij van Terre'Blanche.

Volgens AWB-kopstuk André Visagie is Terre'Blanche doodgeslagen met pijpen, stokken en hakmessen. Aan het begin van de avond is zijn zwaar verminkte lichaam gevonden. Zijn gezicht is met kapmessen bewerkt.

Kalmte

De Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma heeft zijn 50 miljoen onderdanen zondag opgeroepen tot kalmte. Volgens het staatshoofd mag de moord op Terre'Blanche niet leiden tot het oplaaien van de haat tussen de rassen.

De raciale spanningen waren vorige maand al toegenomen toen een jeugdleider van Zuma's ANC in het openbaar het lied Kill the Boer (Dood de Boer) zong. Een rechtbank heeft het antiapartheidlslied daarop verboden.

Het regerende ANC reageerde ''geschokt en teleurgesteld'' op het vonnis. Volgens de voormalige antiapartheidsbeweging maakt het strijdlied deel uit ''van onze geschiedenis en van ons erfgoed''.

Boer

Terre'Blanche was politieman en boer voordat hij leider van de AWB werd. De in 1973 opgerichte beweging, die een op een hakenkruis lijkend symbool gebruikte op haar vlag, probeerde in 1994 de democratische verkiezingen te verstoren, die het einde van de apartheid inluidden.

Het lukte de AWB niet de rassenscheiding in Zuid-Afrika overeind te houden.

Na de invoering van de democratie in Zuid-Afrika moest Terre'Blanche verschijnen voor de Waarheids- en Verzoeningscommissie (TRC).

Daar bekende hij schuld aan een serie bomaanslagen om de verkiezingen van 1994 te verstoren. Door die terreurdaden vielen 21 doden en honderden gewonden.

Gevangenis

Terre'Blanche hield zich de afgelopen jaren gedeisd in de Zuid-Afrikaanse politiek. Hij zat van 2001 tot 2004 in de gevangenis nadat hij een zwarte man bijna dood had geslagen.

Terre'Blanche afficheerde zich nadrukkelijk als 'Boer', nazaat van Nederlandse immigranten in Zuid-Afrika. De blanke Boeren waren de drijvende kracht achter de apartheid.

De Verenigde Naties veroordeelden het racistische bewind, dat met steun van onder meer de Amerikanen en oliebedrijf Shell in stand werd gehouden.

Wreken

Uiterst rechtse Zuid-Afrikanen willen de moord op Terre'Blanche wreken. Dat heeft de secretaris-generaal van de AWB, Andre Visagie, zondag gezegd.

Visagie zei dat hij heeft opgeroepen heeft tot kalmte. De AWB komt op 1 mei bijeen om zich op mogelijke acties te beraden.