AMSTERDAM - Johan Ferrier, de eerste president van Suriname, is in de nacht van zondag op maandag in Oegstgeest overleden. Dat heeft zijn dochter aan de Wereldomroep meegedeeld.

Ferrier zou op 12 mei 100 jaar zijn geworden.

Ferrier werd president toen Suriname op 25 november 1975 onafhankelijk werd. Nadat een groep militairen onder leiding van Desi Bouterse in februari 1980 de macht had gegrepen, trad Ferrier in augustus dat jaar af. Hij ging naar Nederland.

De huidige Surinaamse regering riep maandag de bevolking op de Surinaamse vlag halfstok te hangen. De regering condoleerde de familie Ferrier, de Surinaamse gemeenschap in Suriname, Nederland en daarbuiten.

Onderwijzer

Ferrier werd geboren in Paramaribo. Hij begon zijn loopbaan als onderwijzer en was medeoprichter van de Nationale Partij Suriname.

Nadat het Koninkrijksstatuut, dat tot nieuwe verhoudingen tussen Nederland en Suriname leidde, in 1954 in werking was getreden, werd Ferrier minister-president van Suriname. Die functie combineerde hij met het ministerschap van Economische Zaken.

Raadsadviseur

In 1959 ging Ferrier naar Nederland. Hij was van 1959 tot 1965 raadsadviseur van het ministerie van Onderwijs. Terug in Suriname was Ferrier van 1966 tot 1968 directeur-beheerder van bauxiet-, aluin- en aluminiumbedrijf Billiton Maatschapij.

In 1968 werd Ferrier gouverneur van Suriname. In die functie dwong hij een jaar later premier Jopie Pengel tot aftreden, nadat stakingen het land hadden stilgelegd en Nederland met ingrijpen had gedreigd. Hij vervulde de functie van gouverneur tot hij in november 1975 president van het toen onafhankelijke Suriname werd.

Politicus van de eeuw

In 1999 werd Ferrier in Suriname gekozen tot politicus van de eeuw. Hij was Ridder in de Orde van Oranje-Nassau en werd in Amsterdam-Zuidoost ook onderscheiden met de Kwakoe Award voor mensen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor Suriname en de Surinaamse gemeenschap.

Ferrier was de vader van CDA-Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier en van schrijfster Cynthia McLeod, die in 1987 het boek Hoe duur was de suiker? publiceerde, over de suikercultuur in de achttiende eeuw in Suriname.

Beatrix

Koningin Beatrix heeft ''met droefenis'' kennisgenomen van het overlijden van de eerste president van Suriname, Johan Ferrier. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst maandag gemeld.

Ook premier Balkenende heeft gereageerd op het overlijden. ''Wij verliezen in de heer Ferrier een gezaghebbend en wijs staatsman. Als eerste president van Suriname sloeg hij in zijn persoon een brug tussen verleden en toekomst van zijn land. Tot op hoge leeftijd heeft hij zijn leven in dienst gesteld van wat hem zo dierbaar was: de toekomst van Suriname en de Surinamers.''

Geschokt

Kathleen Ferrier laat in een reactie weten geschokt en diep bedroefd te zijn door het overlijden van haar vader. Ze had hem zondagavond nog gesproken.

Hij was vitaal, aanwezig en vrolijk. ''Hij was niet ziek. Er was niets aan de hand. Het is onvoorstelbaar dat hij er niet meer is.''

Dat heeft de politica maandag laten weten vanuit Congo in Afrika, waar ze met collega's net was begonnen aan een bezoek. Ze heeft haar reis direct afgebroken en is onderweg naar huis. Via Kigali in Rwanda en Nairobi in Kenia hoopt ze zo snel mogelijk in Nederland terug te zijn.

Betrokkenheid

Kathleen Ferrier prijst haar vader om zijn enorme betrokkenheid bij mensen, de maatschappij en de politiek. ''Hij is er tot op de laatste seconde mee bezig geweest.''

Dat gebeurde volgens haar onder meer via het Johan Ferrier Fonds, dat haar zusje Joan Ferrier onlangs heeft opgericht. Zij is directeur van E-Quality in Den Haag, een kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit.

Begrafenis

Kathleen Ferrier weet nog niet wanneer de begrafenis zal zijn en of dat in Suriname of Nederland is. Daarvoor is nog overleg nodig met de familie.

Volgen haar bestaat de kans dat haar vader in Oegstgeest wordt begraven, waar ook haar moeder ligt. ''Hij wilde niet dat er na zijn dood met hem gesleept zou worden'', aldus zijn dochter.

Johan Ferrier overleden