PEKING - De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben vrijdag felle kritiek geuit op de veroordeling van de bekende Chinese dissident Liu Xiaobo tot elf jaar cel.

De Amerikaanse regering toonde zich uiterst bezorgd en riep opnieuw op tot de onmiddellijke vrijlating van de burgerrechtenactivist.

Het druist in tegen de internationale conventie over burgerrechten om iemand te bestraffen die vreedzaam zijn mening uit, aldus een woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook mensenrechtengroeperingen veroordeelden het vonnis.

Onevenredige straf

Zweden heeft zich vrijdag als voorzitter van de Europese Unie uiterst bezorgd getoond over de gevangenisstraf voor Liu Xiaobo. In een verklaring werd gesproken over een onevenredige straf.

Het vonnis geeft aanleiding tot zorgen over het respect voor de vrijheid van meningsuiting en het recht op een eerlijk proces in China, aldus het Zweedse EU-voorzitterschap.

Bestaande orde

Een rechtbank in Peking had Liu (53) eerder vrijdag de gevangenisstraf opgelegd. Naar verluidt gaat het om de hoogste straf ooit voor ''agitatie met als doel de bestaande orde omver te werpen'', waarop maximaal vijftien jaar staat.

De activist raakte ook twee jaar zijn politieke rechten kwijt. Westerse diplomaten waren niet welkom als waarnemers bij het proces.

Burgerrechten

Liu behoort tot de bekendste critici van de manier waarop de communistische autoriteiten met de burgerrechten omgaan. Hij werd vorig jaar vastgezet omdat hij medeauteur was van de zogeheten Charta 08-petitie, waarin wordt gepleit voor verandering van het eenpartijstelsel.

Zo'n tienduizend personen hebben de petitie voor democratische hervormingen inmiddels ondertekend.

Schrijvers

De Verenigde Staten, de Europese Unie en mensenrechtengroepen riepen China eerder al op de activist vrij te laten, tot grote verontwaardiging van Peking. Ook ruim driehonderd internationale schrijvers, onder wie Salman Rushdie en Umberto Eco, zetten zich in voor Liu.

De hoogleraar literatuur zat eerder een jaar in de gevangenis voor deelname aan de protesten in 1989 op het Plein van de Hemelse Vrede.