De spanningen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk zijn donderdag en vrijdag verder opgelopen. Woensdag besloten de Britten op eigen houtje de periode te verlengen waarin Britse bedrijven geen importheffingen betalen voor goederen die Noord-Ierland binnenkomen. Dat schoot Brussel in het verkeerde keelgat, omdat de EU niet was ingelicht over het besluit.

Sinds januari is Noord-Ierland geen lid meer van de EU, maar het land bleef wel onderdeel van de Europese douane-unie om een harde grens op het Ierse eiland te voorkomen. Dit betekent dat Noord-Ierland zich wat betreft onder meer voedselveiligheid moet houden aan Europese regels. En dus moeten producten die vanuit Groot-Brittannië naar Noord-Ierland worden vervoerd gecontroleerd worden.

Om de overgang naar de nieuwe situatie soepel te laten verlopen, werd afgesproken om tot eind maart de nieuwe regels nog niet streng te handhaven. De Britten besloten woensdag die termijn te verlengen tot oktober, zonder daarover met de EU te overleggen. Volgens de EU hebben de Britten daarmee voor de tweede keer het internationaal recht geschonden, Brussel overweegt nu juridische stappen. "Als we de Britten niet kunnen vertrouwen, omdat ze eenzijdig actie ondernemen, dan laat Londen de EU geen keus", aldus de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney.

De mogelijke gang naar de rechter schoot de Noord-Ieren in het verkeerde keelgat. "De EU is alleen geïnteresseerd in het beschermen van haar handelsblok. Ze is niet geïnteresseerd in het beschermen van het Goedevrijdagakkoord, zoals de EU wel beweert", aldus de unionistische premier van Noord-Ierland Arlene Foster. "Als de EU wel in vrede geïnteresseerd was, dan zou ze nu niet deze juridische stappen nemen."

Het zogeheten Noord-Ierlandprotocol werd juist in het leven geroepen om het Goedevrijdagakkoord overeind te houden. Met het in 1998 gesloten akkoord kwam er een eind aan jarenlange conflicten in Noord-Ierland. En met het protocol hopen beide kampen een harde grens en mogelijke escalaties op het Ierse eiland te voorkomen.