De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben na lang onderhandelen eindelijk een akkoord gesloten over de toekomstige handelsrelatie. Dat meldt voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen donderdag tijdens een persconferentie. Ook de Britse premier Boris Johnson meldt dat er een overeenkomst ligt.

Tot het allerlaatste moment is er onderhandeld en zelfs op de dag van het akkoord ontstond nog vertraging. Met name afspraken over de visserij in Britse wateren vormden een struikelblok. Hierover zijn voor 5,5 jaar afspraken gemaakt in het nieuwe akkoord, meldt Von der Leyen.

Ze noemde de onderhandelingen een "long and winding road" ("een lange en bochtige weg"), maar sprak wel van een "goede deal". Deze is volgens haar eerlijk, uitgebalanceerd en het is de "juiste en meest verantwoorde keuze voor beide kanten". De commissievoorzitter zei ook opgelucht te zijn dat er een deal is en dat het Britse vertrek een nieuw begin kan zijn.

"De klok tikt niet langer", voegde EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier daaraan toe. Ook hij meldt opgelucht te zijn over het akkoord.

De Britse premier Boris Johnson meldt eveneens dat er een deal is gesloten. "Deal is done", juicht hij op Twitter.

Johnson zei donderdag op een persconferentie dat er goede deal ligt, ter waarde van 660 miljard pond (733 miljard euro), die is te vergelijken met de deal die het land sloot met Canada. De deal met de EU is de grootste die het VK ooit sloot en volgens Johnson zorgt het ervoor dat bedrijven juist meer handel kunnen drijven met de EU.

"We krijgen de controle weer terug over ons lot, kunnen onze standaarden weer zelf bepalen en ook zelf besluiten over hoe we werkgelegenheid stimuleren en hoe we ons landschap koesteren", aldus de Britse premier.

"Deze overeenkomst maakt een nieuwe relatie mogelijk tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie, een die we altijd hebben gewild", voegde een woordvoerder van de Britse regering eraan toe. "Een florerende handelsrelatie tussen een soeverein Verenigd Koninkrijk met zijn Europese partners."

'Nog weinig bekend over details van deal'

PvdA-Europarlementariër Kati Piri zegt ook opgelucht te zijn, maar waarschuwt tegelijkertijd dat de details van het zeer omvangrijke akkoord nog niet bekend zijn.

Het Europees Parlement moet zich nog buigen over de vraag of de overeenkomst of delen hiervan voorlopig goedgekeurd kunnen worden. Op een later moment zal worden gestemd over het gehele pakket, maar niet voordat alle onderdelen goed zijn bestudeerd, benadrukt Piri, die tevens Brexit-rapporteur van het Europees Parlement is.

"Dit tweeduizend pagina's tellend document gaat onze toekomstige relatie met het Verenigd Koninkrijk op vele niveaus bepalen", zegt de politica. "Tot dusver hebben we geen enkel woord gezien dat op papier is gezet. Het is dus van belang dat de komende weken alle onderdelen goed worden bestudeerd, voordat het Europees Parlement overgaat tot goedkeuring van het verdrag."

'Bescherming van interne markt is prioriteit'

"Nu is het Europees Parlement aan zet", zegt ook Europarlementariër Liesje Schreinemacher van de VVD. "Waar we tijdens de onderhandelingen voortdurend op hebben ingezet, wil ik nu terugzien in het akkoord. De bescherming van onze interne markt is daarbij een van de belangrijkste prioriteiten, naast goede afspraken over visrechten."

"Het Europees Parlement zal er zo snel mogelijk over stemmen", zegt Esther de Lange, die namens het CDA in het Europees Parlement zit. Ze reageert tegelijk opgelucht. "Het werd afgelopen week met het verbieden van reizen uit het Verenigd Koninkrijk nogmaals pijnlijk duidelijk tot wat voor doemscenario's een no deal had kunnen leiden. Nu wordt een onnodige chaos aan de grens voorkomen."

Akkoord komt zeven dagen voor aflopen deadline

De Britten maken sinds 1 februari al geen deel meer uit van de Unie, maar voor de handel gold een overgangstermijn tot het eind van dit jaar. Tot die tijd gelden de vrijhandelsregels zoals ze binnen de douane-unie van de Europese landen gelden. Nu, zeven dagen voor de deadline, ligt er eindelijk een overeenkomst.

Vooral op het gebied van visserij, staatstoezicht en gelijk speelveld konden de partijen het lange tijd niet eens worden. Uiteindelijk is het toch gelukt om hierover overeenstemming te bereiken. Het woord is nu aan de volksvertegenwoordiging van zowel de EU als het VK om het akkoord goed te keuren. De Britten stemmen op 30 december over het akkoord.

Het Europees Parlement hakt in het nieuwe jaar de knoop door over de deal, aldus parlementsvoorzitter Sassoli, die liever alles nog dit jaar had afgerond. Volgens hem zal het parlement verantwoord reageren, om de overlast voor burgers en bedrijven tot een minimum te beperken en de chaos en negatieve gevolgen van een no deal-scenario te voorkomen.

Als het Europees Parlement besluit de overeenkomst goed te keuren, zal het nauwlettend toezien op de uitvoering ervan, stelt Sassoli verder. Hoewel hij het besluit van het Verenigd Koninkrijk om de EU te verlaten nog steeds ten zeerste betreurt, noemt hij het bereiken van een regeling in het beste belang van beide partijen. "Deze deal kan voor ons nu de basis vormen om een ​​nieuw partnerschap op te bouwen."

No deal-Brexit lijkt van de baan

Door de overeenkomst lijkt een no deal-Brexit, een vertrek zonder akkoord, van de baan. Een dergelijk vertrek zou zorgen voor een hoop chaos, omdat handel over en weer plotseling een stuk lastiger en ook veel duurder zou zijn.

Met het nieuwe handelsakkoord lijkt er op 1 januari ook een einde te komen aan de Brexit-perikelen die sinds de uitslag van het Brexit-referendum in 2016 al voortduren. Sinds het referendum gooiden twee Britse premiers de handdoek in de ring, waren er drie verschillende Brexit-ministers en vonden er twee keer verkiezingen plaats in het VK.