Na bijna een jaar aan moeizame gesprekken over een handelsakkoord, zijn de onderhandelaars weer aan zet. Zondag besloten de Britse premier Boris Johnson en voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen dat de twee kampen, "ondanks afmattende onderhandelingen", verder blijven praten om een deal te sluiten. Wat houdt een akkoord eigenlijk tegen? Dit zijn de drie struikelblokken.

Hoeveel vissers in Britse wateren

Ongetwijfeld het probleem waar het meest over bericht is, is de visserij. In de huidige situatie mogen alle Europese vissers in alle EU-wateren vissen. Die afspraken vervallen over een kleine drie weken.

"Zonder nieuwe afspraken komt er een harde grens, midden op de Noordzee. Wanneer de Britten dan zeggen dat wij niet meer in hun wateren mogen vissen, dan hebben wij samen met de Fransen en zelfs de Spanjaarden nog maar een postzegel over om in te vissen", zei voorzitter Johan Nooitgedagt van de Nederlandse Visserijbond eind oktober tegen NU.nl.

Voor de Britten is de visserij vooral van symbolisch belang. Met slogans als Take back control hameren de Brexit-voorstanders in het VK al langer op hun soevereiniteit. Zij zien de controle terugnemen over Britse wateren als onderdeel van het zijn van een soevereine staat.

Eerlijke concurrentie

Het woord soevereiniteit komt ook vaak terug als het gaat om afspraken over concurrentieregels. Nu houden alle EU-lidstaten, maar ook het VK, zich aan dezelfde regels op het gebied van staatssteun, maar ook qua milieu-, veiligheids- en arbeidsstandaarden. Ook deze afspraken vervallen per 1 januari.

Wil het VK weer vrij met de EU willen handelen, dan wil Brussel dat de Britten zich weer aan diezelfde regels houden. Zo wordt voorkomen dat de Britten toegang krijgen tot de Europese interne markt, zonder dat zij lagere standaarden hanteren en Europese lidstaten eruit concurreren.

Het VK wordt verweten van beide walletjes te willen eten: aan de ene kant wil het weer volledige toegang tot de interne markt, maar weigert het zich vooralsnog te binden (of ketenen, zoals de Britten zeggen) aan de Europese standaarden. De Britten vinden juist dat ze als soevereine natie hun eigen regels moeten kunnen bepalen.

Toezicht

De saaiste van de drie. Dit pijnpunt gaat over hoe de gemaakte afspraken in de toekomst zullen worden gehandhaafd.

De EU wil sancties kunnen opleggen als het VK bijvoorbeeld afwijkt van die eerder genoemde standaarden. Dit zou uiteraard ook andersom gelden. Dan speelt er nog de vraag welke instelling zich uit moet gaan spreken over potentiële geschillen. De Britten willen bijvoorbeeld niet dat het Europees Hof van Justitie (HvJ) dat zal doen.

Kilometerslange files voor haven van Dover in aanloop naar Brexit
42
Kilometerslange files voor haven van Dover in aanloop naar Brexit