Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie hebben een conceptakkoord bereikt over voorwaarden waaronder de Britten eind deze maand uit de EU vertrekken. In dit liveblog houden we je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

[Dit liveblog is gesloten]

  • EU en VK bereikten een nieuw akkoord, EU-leiders hebben ermee ingestemd
  • Het akkoord moet ook nog door het Lagerhuis, stemming staat voor zaterdag op de planning.
  • De Noord-Ierse partij DUP (gedoogpartner van Johnson) is voor zover bekend nog niet aan boord.
  • Oppositiepartijen hebben laten weten tegen het akkoord te stemmen.
  • Nog niet duidelijk wat er gaat gebeuren als Johnson de stemming in het parlement verliest.
  • Ook het Europees Parlement moet de deal nog goedkeuren.
  • Brexit-deadline staat voor nu nog op 31 oktober 00.00 uur Nederlandse tijd.
donderdag 17 oktober om 19:37
De grootste ontwikkelingen van de dag zijn inmiddels achter de rug (tenzij er vanavond nog iets onverwachts gebeurt). We maken ons daarom klaar om dit liveblog voor vandaag te sluiten. Voordat we gaan, hebben we nog twee achtergrondartikelen voor je.


Voor nu bedanken we je hartelijk voor je aandacht en voor de interessante vragen die we hebben ontvangen. Morgen zijn we bij je terug voor dag twee van de Europese top in Brussel. Fijne avond verder!
donderdag 17 oktober om 18:44
"Wat zou u zeggen tegen de 48 procent van de Britten die geen Brexit willen?" luidt een vraag.

"Ik zou tegen hen zeggen dat ze gelijk hebben", reageert Juncker droogjes. Gelach in de zaal.
donderdag 17 oktober om 18:42
Komt er een verlenging als het Lagerhuis of het Europees Parlement tegen de deal stemmen? vraagt een journalist in de zaal.

EU-president Tusk houdt de boot af. "Het is onze bedoeling om het akkoord te steunen. Dat was een duidelijk besluit van 27 lidstaten. Wij zijn voorbereid op het ratificeren ervan, maar de bal ligt nu bij het VK. Ik heb geen idee wat er uit het Lagerhuisdebat op zaterdag gaat komen. [...] Als er een nieuw verzoek om verlenging komt, is het aan de lidstaten om te besluiten hoe daarop wordt gereageerd."
donderdag 17 oktober om 18:37

De Ierse premier Leo Varadkar stelt dat de 27 overige EU-leiders unaniem akkoord gingen met de deal. "De Brexit-onderhandelingen hebben me iets geleerd over de kracht van de Europese eenheid. 'Verenigd staan we sterk, verdeeld gaan we de ondergang tegemoet'." 

Met het beschermen van de rechten van burgers, het afwikkelen van de 'echtscheidingsbetaling' door het VK en het voorkomen van douanecontroles op de landgrens tussen Noord-Ierland en Ierland, zijn de doelen van Dublin en van de EU bereikt, aldus de Ierse premier.

donderdag 17 oktober om 18:33
Juncker: "Waar we het over eens zijn geworden, is veel meer dan een deal: het biedt juridische zekerheid over de problemen die door Brexit worden geschapen." De overeenkomst "bewaakt de vrede en stabiliteit op het Ierse eiland". 

Ook Juncker sluit af met zijn eigen emoties. "Ik ben blij en opgelucht dat we een deal hebben bereikt, maar verdrietig omdat de Brexit plaatsvindt", zegt hij.
donderdag 17 oktober om 18:30
Tusk en Juncker staan de pers te woord. Ook de Ierse premier Varadkar en EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier zijn aanwezig.

Tusk: 'We hebben de discussie tussen de EU-leiders over de Brexit-deal afgerond. De EU-top heeft deze deal goedgekeurd." Volgens de EU-president werd het akkoord mogelijk, omdat Ierland een positief oordeel gaf over de voorstellen. "Deze deal zal de integriteit van de interne markt waarborgen. Deze deal laat ons chaos vermijden."

Tusk sluit af met de constatering: "Ik voel me vandaag verdrietig. Ik zal altijd een remainer blijven. Als het Verenigd Koninkrijk ooit besluit terug te keren, staat onze deur altijd open."
donderdag 17 oktober om 18:03
donderdag 17 oktober om 17:47
De Deense correspondent Ole Ryborg meldt dat de Deense premier Mette Frederiksen zich niet kan vinden in de uitspraak van Juncker dat uitstel niet mogelijk is. Denemarken staat klaar om akkoord te gaan met een nieuw uitstel als Johnson zijn deal niet door het Britse Lagerhuis krijg, tekent hij op uit de mond van Frederiksen. "Brexit is een Britse wens. Het is niet onze wens of een Deense wens. Zij moeten hun zaken intern regelen."
donderdag 17 oktober om 17:41
Danny de Man vraagt: Even terugkomen op de wel/geen harde grens-vraag van eerder. Als Noord-Ierland in een douane-unie met het Verenigd Koninkrijk blijft, maar wel binnen de Europese interne markt, hoe gaat dat werken?

Antwoord: We zijn nu bezig met een overzicht van de inhoud van de deal met betrekking tot de Ierse grenskwestie, dus we komen zo bij je terug, Danny!
donderdag 17 oktober om 17:04
donderdag 17 oktober om 17:01
"Johnson zal een keiharde campagne gaan voeren en de schuld leggen bij het parlement", zegt EU-kenner Rem Korteweg van Instituut Cingendael. "De premier zal inspelen op het feit dat hij een deal heeft weten te bemachtigen, en dat dit het beste was wat er bereikt kon worden. Hij zal het parlement afschilderen als het grote obstakel, waardoor hij de Brexit die het volk wil niet kan leveren."
donderdag 17 oktober om 16:54
donderdag 17 oktober om 16:45
De kans dat nieuwe verkiezingen in het VK moeten bepalen hoe het verder gaat met de Brexit is nog steeds groot. Hoe liggen de verhoudingen in de peilingen?

Peilingsbureau YouGov hield op 15 oktober een peiling.
"Als er morgen verkiezingen werden gehouden, op welke partij zou u dan stemmen?" luidde de vraag.
 
Conservatieven: 37 procent
Labour: 22 procent
Liberal Democrats: 18 procent
Brexit Party: 11 procent

Groenen: 5 procent
Overig: 5 procent
UK Independence Party: 1 procent
donderdag 17 oktober om 16:14
Geert Smulders-Dinh vraagt: Is Noord-Ierland beter af met een no deal of met de deal van Johnson? Als ze beter af zijn met deze deal, en er kan geen uitstel verleend worden, waarom zouden ze de deal dan niet steunen?

Antwoord: Dat hangt er maar net vanaf aan wie je het vraagt. De belangrijkste Noord-Ierse stem is momenteel die van de Democratic Unionist Party (DUP). Deze oerconservatieve pro-Britse partij wil voorkomen dat Noord-Ierland een andere status krijgt dan de rest van het VK. Dat zou volgens de DUP betekenen dat het Britse territorium op het Ierse eiland nog dichter naar Ierland wordt geduwd. Daarmee komt de eenheid van het Verenigd Koninkrijk in gevaar, aldus de unionisten.

Het is trouwens nog niet duidelijk dat er geen uitstel kan worden verleend. Juncker spreekt niet voor de overige 27 EU-lidstaten en heeft niet de bevoegdheid om meer uitstel uit te sluiten. Landen zoals Frankrijk en Duitsland hadden al twijfels dat Johnson een nieuw uittredingsakkoord door zijn eigen parlement kon krijgen, en de EU wil een harde Brexit nog steeds voorkomen. Het is daarom onwaarschijnlijk dat ze zullen zeggen: "Deze deal of geen deal".
donderdag 17 oktober om 15:53
donderdag 17 oktober om 15:44
donderdag 17 oktober om 15:28
donderdag 17 oktober om 15:23
EC-voorzitter Jean-Claude Juncker zegt dat de EU de Britten geen nieuw uitstel zal bieden. Het is niet duidelijk of de 27 EU-leiders het daar ook mee eens zijn - dat moet later vandaag blijken.

Als wat Juncker zegt klopt, is dat enorm belangrijk. Het zou betekenen dat Johnson het Lagerhuis zaterdag een simpele keuze met dramatische implicaties voorlegt: mijn deal of geen deal. De angst voor een no deal-Brexit zou twijfelende parlementariërs ertoe kunnen aanzetten de premier toch te steunen.
donderdag 17 oktober om 15:13
Ook Ursula von der Leyen, die per 1 november het stokje van Juncker overneemt als Commissiepresident, reageert positief op het akkoord. "Het is een goed beginpunt voor de toekomstige onderhandelingen voor de toekomstige relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie", aldus Von der Leyen.
donderdag 17 oktober om 15:08
donderdag 17 oktober om 15:03
Johnson, net op de persconferentie met Juncker:

"[deze deal] betekent dat het VK in z'n geheel vertrekt op 31 oktober, en dit betekent niet alleen dat Noord-Ierland en elk ander deel van het VK kan deelnemen aan vrijhandelsakkoorden, waarbij onze tarieven worden gehanteerd en onze goederen naar de hele wereld kunnen worden geëxporteerd, maar ook dat we als ongedeeld Verenigd Koninkrijk beslissingen kunnen maken over onze toekomst - over onze wetten, onze grenzen, ons geld en over hoe we het VK willen runnen."
donderdag 17 oktober om 14:58
Het Lagerhuis heeft zojuist een voorstel voor een speciale parlementaire zitting op zaterdag goedgekeurd. Vanaf 9.30 uur zullen de MP's debatteren over Johnsons akkoord met de EU. 

Jacob Rees-Mogg, Conservatief en hoofd van het Lagerhuis, legde uit wat de plannen van de regering zijn. Johnsons kabinet wil de MP's een simpele vraag voorleggen: deze deal of een no deal-Brexit.

"Wat we willen is een ja of nee van dit Huis: ziet het de deal zitten of niet?" aldus Rees-Mogg.

Naar verluidt zal Johnson in Brussel proberen de andere EU-leiders te overreden het VK dezelfde keuze voor te leggen. Zo'n ultimatum aan de Lagerhuisleden geldt momenteel als de enige manier waarop hij een meerderheid achter zich kan krijgen, zeggen kenners.
donderdag 17 oktober om 14:54
De persconferentie is alweer een paar minuten afgelopen. Johnson en Juncker gaven allebei een korte verklaring. Er konden geen vragen gesteld worden.
donderdag 17 oktober om 14:46
"Het is een echte Brexit waarmee we de doelstelling (om de EU te verlaten) behaald hebben", aldus Johnson.
donderdag 17 oktober om 14:43
Johnson noemt de deal een "redelijke en eerlijke uitkomst", ook bedankt hij Juncker voor de fijne samenwerking tijdens de onderhandelingen.
donderdag 17 oktober om 14:40
Premier Boris Johnson en Commissiepresident Jean-Claude Juncker geven nu een gezamenlijke persconferentie.
donderdag 17 oktober om 14:26
Na een fikse prijsstijging van het Britse pond ten opzichte van de euro na de aankondiging van de deal, is deze weer aardig teruggevallen. Omstreeks 11.40 uur steeg het pond naar een waarde van 1,164 euro, inmiddels is deze weer teruggevallen naar 1,151 euro. Het pond is nu zelfs iets minder waard dan vanmorgen voor het bekendmaken van de deal.
donderdag 17 oktober om 14:20
Jeffrey vraagt: Op 9 december ga ik naar Londen. Ga ik hier last van krijgen?

Antwoord: Dat is nu nog niet met zekerheid te zeggen. Als Johnson zijn deal met de EU door het Britse parlement krijgt, zullen de grenzen na de Brexit niet opeens potdicht gaan. Ook bij een no deal of een verlenging zullen de EU en het VK proberen te voorkomen dat een weekendje in Londen voor Europeanen (of een weekendje Parijs voor de Britten) te lastig wordt.

Als je zeker wilt weten dat je goed bent voorbereid, is het wel aan te bevelen een paspoort aan te vragen als je momenteel een Europese identiteitskaart hebt.
donderdag 17 oktober om 14:13
De Noord-Ierse gedoogpartij DUP heeft haar besluit om het Brexit-akkoord niet steunen toegelicht: "Het Brexit-akkoord is niet voordelig voor de economische staat van Noord-Ierland en zal de integriteit van de unie (tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland, red.) schaden. Er is een reëel gevaar dat Noord-Ierland na verloop van tijd vanwege btw- en douaneregelgeving zal afwijken van Groot-Brittannië, zonder steun van de democratische vertegenwoordiging van Noord-Ierland", aldus de DUP.
donderdag 17 oktober om 13:44
Herman Schepers vraagt: Betekent de Brexit-deal, die er nu ligt, dat er een harde grens komt tussen Noord-Ierland en de rest van het VK?

Antwoord: Oei, meteen een lastige vraag. Het is een aardig technisch verhaal. Het akkoord dat er nu ligt, leidt niet tot een harde grens op de Ierse Zee. Bij een harde grens zouden de Noord-Ieren bij de Europese douane-unie en interne markt blijven en zouden goederen niet zomaar de oversteek kunnen maken naar het Britse eiland. In de nieuwe situatie is de grens iets zachter; de Noord-Ieren blijven namelijk op papier in een douane-unie met Groot-Brittannië. Wel houden ze regels aan van de interne markt, om een harde grens met Ierland te voorkomen.

Om op je vraag terug te komen: het is lastig. Zeker is dat er geen harde grens komt tussen Noord-Ierland en het Britse eiland. De Noord-Ieren krijgen meer een uitzonderingspositie binnen het VK.
donderdag 17 oktober om 13:33
Ook de Franse president Emmanuel Macron is in Brussel gearriveerd voor de EU-top. "Vanochtend hoorden we het goede nieuws over het gesloten akkoord, dat zowel voor de EU als voor het VK positief lijkt. Nu is het tijd om de volgende stappen te zetten, maar uit eerdere ervaringen weten we dat we redelijk voorzichtig moeten zijn", zei de Franse president tegen verslaggevers in Brussel.
donderdag 17 oktober om 13:17
donderdag 17 oktober om 13:00
Ook de Schotse nationalisten van de SNP zeggen het akkoord niet te zullen steunen. "Dit akkoord haalt Schotland uit de EU, de interne markt en de douane-unie, zonder dat we er iets over te zeggen hebben. Brexit heeft laten zien dat Schotland alleen haar eigen toekomst kan bepalen via een onafhankelijkheidsreferendum", aldus partijleider Nicola Sturgeon.
donderdag 17 oktober om 12:59
Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zegt dat hij optimistisch is en blijft. "Een deal is altijd beter dan geen deal."
donderdag 17 oktober om 12:43
Lagerhuisleider Jacob Rees-Mogg, die ook voorzitter is van de rechts-conservatieve European Research Group en bekendstaat als fervent Brexiteer, zegt blij te zijn met het akkoord. "Het is een hele goede en opwindende deal, die de ondemocratische backstopregeling vervangt", aldus Rees-Mogg.
donderdag 17 oktober om 12:37
Oppositieleider Corbyn zegt nog geen motie van wantrouwen te overwegen. Dat soort opties zal hij volgende week pas overwegen.
donderdag 17 oktober om 12:26
Goed om te onthouden:

Er zijn twee belangrijke concepten hier: de douane-unies en de interne markt. De interne markt gaat over zaken als productstandaarden. In een douane-unie worden afspraken gemaakt over buitentarieven - dit gaat dus over handelsverdragen.
donderdag 17 oktober om 12:25
De regels van de Europese interne markt gelden dus in Noord-Ierland, maar Noord-Ierland blijft wel in de Britse douaneunie.
donderdag 17 oktober om 12:22
De Britse oppositieleider Jeremy Corbyn (Labour) noemt de deal die Boris Johnson heeft gesloten een nóg slechtere overeenkomst dan die zijn voorganger Theresa May eerder met de EU sloot. Hij benadrukt daarbij dat de deal van May bij lange na niet door het Britse Lagerhuis is gekomen.

"De beste manier om de Brexit te regelen, is de kwestie opnieuw voorleggen aan het volk", aldus de Labour-leider.
donderdag 17 oktober om 12:22
Dit laatste betekent dat er dus controles komen in de havens van Noord-Ierland, maar niet tussen Noord-Ierland en Ierland.
donderdag 17 oktober om 12:20
De onderhandelingen waren soms moeilijk, maar we hebben een oplossing gevonden, aldus Barnier. 

Volgens de huidige deal blijft Noord-Ierland zich gedeeltelijk houden aan de Europese regels voor goederen. Noord-Ierland blijft onderdeel van de Britse douane-unie, maar ook een toegangspunt voor de Europese interne markt. Over vier jaar krijgt het Noord-Ierse parlement een stem hierover.
donderdag 17 oktober om 12:17
Premier Mark Rutte, die aanwezig is op de EU-top in Brussel, reageert nog voorzichtig op het nieuws. "Het is heel bemoedigend dat er een akkoord is gesloten, nu moeten we de details nog goed bekijken", aldus de premier.
donderdag 17 oktober om 12:11
EU-onderhandelaar namens de EU, Michel Barnier. (Foto: Reuters)
donderdag 17 oktober om 12:10
Vrede en stabiliteit op het Ierse eiland stond voorop tijdens de onderhandelingen, aldus Barnier. Het voorkomen van een harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland was dus een noodzaak.
donderdag 17 oktober om 12:10
Barnier begint nu over de Ierse grens.
donderdag 17 oktober om 12:10
Transitieperiode duurt nog tot eind 2020. Die kan wel een of twee jaar langer duren als de twee partijen dat willen.
donderdag 17 oktober om 12:09
Barnier stipt nu de punten aan waar overeenstemming over is bereikt. Tot dusver nog de minder interessante punten: de rechten van EU-burgers in het VK, de rechten van VK-burgers in de EU, zekerheden voor ondernemingen. We wachten uiteraard tot hij over de Ierse grens begint.
donderdag 17 oktober om 12:08
Barnier bedankt nu de onderhandelaars en vertelt dat het akkoord vandaag zal worden gepresenteerd aan de andere EU-leiders.
donderdag 17 oktober om 12:06
"Patience is a virtue. Brexit is a school of patience (Geduld is een deugd. De Brexit leert je geduldig te zijn)", aldus Barnier. Hij merkt op dat de tekst van de deal gepubliceerd is en dus voor iedereen te lezen is.