Een maandag gelekt rapport dat in handen is van Britse krant The Guardian zou de obstakels tonen die de EU ziet met het 'laatste Brexit-voorstel' van de Britse premier Boris Johnson. Hij benadrukte zondag nog maar eens dat anders een 'no deal-Brexit' volgt.

Het nieuwe voorstel in het kort

  • Na Brexit krijgt Noord-Ierland vier jaar lang een 'aparte status'
  • Voorstel zou vrij verkeer van goederen en personen garanderen op Ierse eiland
  • Noord-Ierland houdt zich in die tijd aan EU-regelgeving
  • Geen douanecontroles op of nabij grens, wel controles met 'technologie'

Brussel reageerde meteen na dat voorstel negatief, maar de gelekte documenten beschrijven de zorgen van de EU specifieker.

Het document zou vrijdag én maandag voorgelegd zijn aan Brexit-onderhandelaar David Frost, schrijft het dagblad. Frost zei maandag nog dat hij van Brussel "geen bedenkingen" over het voorstel had gehoord.

'Voorstel is enorm risico voor economie op Iers eiland'

De EU noemt het voorstel een "enorm risico" voor de economie op het Ierse eiland, een mening die door Noord-Ierse zakenlieden gedeeld zou worden. Daarnaast zou de speciale status de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP) het recht geven om een veto uit te spreken over de handelsvrijheid op het Ierse eiland, die Johnson voor ogen heeft.

De Britse premier stuurt bovendien aan op een Brexit waarbij er chaos zou ontstaan aan de grens, omdat "er geen controles en checks zijn, en er geen structuur aangebracht wordt", aldus de EU-onderhandelaars. Dat zou de handel binnen Noord-Ierland "rijp maken" voor eventueel misbruik.

Als het voorstel zou worden doorgevoerd, ontstaan er bovendien aan de grens problemen met betalingen, vindt de EU.

'Voorgestelde grenscontroles laten te wensen over'

De voorgestelde grenscontroles van Johnson laten volgens de EU te wensen over. Het idee om Londen en Brussel later samen "een oplossing" te laten zoeken, krijgt ook kritiek, omdat in het voorstel met geen woord gerept wordt over een tweede plan als beide partijen er niet uitkomen.

Grenscontroles zouden sowieso gesteund moeten worden met gegevens uit de databank van de EU, waar het VK toegang toe wil blijven houden. Ook als de DUP tegen het vrij verkeer van goederen op het Ierse eiland is, wil het VK in de databases kunnen kijken.

Johnson zou bovendien het invoeren van goederen die door meerdere landen moeten reizen, drastisch willen hervormen. Brussel wil dit tegenhouden omdat andere landen allicht straks het voorbeeld willen volgen, wat de Europese markt kan bedreigen.

Ten slotte zou Johnson alle ideeën van zijn voorganger Theresa May, die ervoor moesten zorgen dat Noord-Ierse bedrijven geen voordeel krijgen op de handelsmarkt, hebben weggelaten.

'Voorstel is nooit serieus genomen voor verdere onderhandelingen'

The Guardian schrijft dat de EU-onderhandelaars het voorstel van Johnson nooit serieus hebben genomen als basis voor verdere onderhandelingen.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) liet maandag op Twitter weten dat hij gesproken had met de Britse Brexit-minister Stephen Barclay. Volgens Blok zijn er nog "veel vragen" en moet er veel duidelijk worden deze week.