Een meerderheid van het Britse Lagerhuis heeft woensdagavond ingestemd met de motie die een 'no deal-Brexit' bij wet moet voorkomen. Als de motie ook door het Hogerhuis komt, moet premier Boris Johnson naar Brussel om uitstel van de Brexit te vragen.

Motie om 'no deal-Brexit' te voorkomen passeert Lagerhuis

  • 327 stemmen voor, 299 stemmen tegen
  • Motie stelt dat premier Johnson om uitstel tot 31 januari 2020 moet vragen in Brussel
  • Wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door Hogerhuis
  • Meerderheid Hogerhuis tegen 'no deal', maar aanhangers Johnson willen vertragen
  • Parlement gaat maandag a.s. weer met reces en komt pas op 14 oktober terug

327 parlementariërs stemden voor de motie, 299 tegen.

"Dit is een wet die effectief een einde maakt aan de Brexit-onderhandelingen. Het is een wet die de premier dwingt tot overgave in de onderhandelingen met de EU. Het is een wet die werd ontworpen om het grootste democratische besluit uit onze geschiedenis ongedaan te maken", zei Johnson in zijn eerste reactie op de verloren stemming.

Johnson volgde zijn al eerder uitgesproken voornemen en stelde dat er nu verkiezingen nodig zijn om te bepalen of hij of oppositieleider Jeremy Corbyn van Labour naar Brussel gaat om "deze puinhoop op te ruimen". Hij wil dat de stembusgang op dinsdag 15 oktober plaatsvindt - twee dagen voor de Europese top op 17 en 18 oktober.

Corbyn zei op zijn beurt verkiezingen te verwelkomen, "omdat we er naar uitkijken deze regering buiten te zetten". Labour wil echter eerst dat de wet die een 'no deal-Brexit' verbiedt wordt aangenomen.

Johnsons aanbod verkiezingen uit te schrijven "bevat het gif van 'no deal'", zei Corbyn. De oppositie vreest dat Johnson de verkiezingsdatum later alsnog voorbij de huidige Brexit-deadline tilt, waarmee het VK zonder deal uit de Unie zou stappen. Hij heeft die bevoegdheid.

Voor het uitschrijven van vervroegde verkiezingen is een tweederdemeerderheid in het Lagerhuis nodig. Die wist Johnson woensdagavond niet te krijgen: de motie voor nieuwe verkiezingen kreeg 298 stemmen voor en 56 tegen. Dat kwam niet in de buurt van de benodigde 434 stemmen.

Nu is het Hogerhuis aan zet

In theorie zal het geen probleem zijn om ook in het Hogerhuis een meerderheid te krijgen voor de motie om 'no deal' te verbieden, aangezien de oppositie daar in de meerderheid is. Maar in de praktijk kunnen de Conservatieven nog roet in het eten gooien, door te filibusteren. Dit is het extreem lang rekken van een debat, om het zo voor elkaar te krijgen dat een wet wordt geblokkeerd of vertraagd. In de Nederlandse politiek komt dit niet vaak voor.

Naar verwachting zal de motie donderdag behandeld worden. Omdat het parlement een schorsing wacht moet het voor vrijdag 17.00 uur Britse tijd ter stemming zijn gesteld.

Er zijn echter al 92 amendementen ingediend op de motie door de Lords uit Johnson's partij. Hierdoor zal het debat ook in de nacht door moeten gaan en is de kans groot dat het proces vertraagd zal worden.

Britten vertrekken vooralsnog automatisch op 31 oktober

Volgens de huidige planning vertrekken de Britten op 31 oktober om 23.00 uur (Britse tijd) uit de EU. Volgens het wetsvoorstel moet Johnson naar Brussel om te vragen of deze deadline mag worden verplaatst naar 31 januari 2020.

Johnson zei dinsdag al dat hij onder geen beding met deze vraag naar Brussel zal gaan. De premier ziet dit als "overgave", want hij heeft keer op keer beloofd dat de Brexit hoe dan ook op 31 oktober zal plaatsvinden.