Dinsdag was een zeer hectische dag op Brexit-gebied. Woensdag belooft alleen maar hectischer te worden met een stemming over een verbod op een 'no deal-Brexit' en een mogelijke stemming over vervroegde verkiezingen. NU.nl zet daarom op een rij wat er is gebeurd en wat woensdag de opties zijn.

Wat gebeurde er dinsdagavond?

De regering van Boris Johnson leed een pijnlijke nederlaag. Het Britse Lagerhuis stemde vóór een motie om de politieke agenda woensdag over te nemen en over een wet te stemmen die een 'no deal-Brexit' verbiedt.

Dat er vóór de motie gestemd zou worden, was van tevoren geen zekerheid. De marges bij de stemming waren klein en veel hing af van rebellen binnen de Conservatieve Partij, de partij van Johnson. Uiteindelijk stemden 21 Conservatieven voor de motie, waardoor uiteindelijk 328 parlementariërs voor stemden en 301 parlementariërs tegen.

Onder de rebellen waren partijgrootheden als Philip Hammond, die onder de vorige premier Theresa May nog minister van Financiën was, en Ken Clarke, die 23 jaar minister is geweest voor de Conservatieven en sinds 1970 parlementariër is. De rebellen zijn door Johnson uit de partij gezet, een ongekend harde sanctie.

Hoe ziet 'Brexit-land' er woensdag uit?

Woensdagmiddag zal er vanaf 16.00 uur (Nederlandse tijd) gedebatteerd worden over de motie die 'no deal-Brexit' bij wet moet verbieden.

Om 18.00 uur zal de eerste stemronde gehouden worden. De tweede stemronde volgt rond 20.00 uur.

Wat gaat er gebeuren? Twee opties:

Lagerhuis stemt vóór de motie (het waarschijnlijke scenario)

Het Britse Lagerhuis stemt vóór de motie die een harde Brexit blokkeert. De Britten mogen dan volgens de wet (als het Hogerhuis zich hier achter schaart) niet zonder deal uit de EU stappen.

Johnson krijgt dan de opdracht om het Kanaal over te steken en te vragen om een verschuiving van de Brexit-deadline naar eind januari 2020.

Wat gebeurt er dan?

De motie zal dan doorgaan naar het Britse Hogerhuis. Waarschijnlijk zal de motie daar op donderdag behandeld worden. Als het Hogerhuis ermee akkoord gaat, wordt de motie naar koningin Elizabeth gestuurd voor koninklijke bekrachtiging (royal assent). Als dat is gebeurd, wordt het officiële wetgeving.

Het Hogerhuis kan nog wel een obstakel vormen voor tegenstanders van een 'no deal-Brexit'. Hoewel het House of Lords voor het grootste deel uit voorstanders van de motie bestaat, kunnen tegenstanders wel dusdanig tijdrekken dat de motie er deze week niet door komt. En dat is problematisch voor de voorstanders van de motie. Het parlement is vanaf volgende week namelijk geschorst en zal pas weer op 14 oktober bijeenkomen.

Ook zal Johnson een motie voor tussentijdse verkiezingen indienen. Deze snap election zal ergens in oktober gehouden worden, volgens de BBC op 15 oktober. Om tot tussentijdse verkiezingen te komen, moet twee derde van de 650 Britse parlementariërs voor de motie over nieuwe verkiezingen stemmen.

Zijn die verkiezingen al zeker?

Het is niet zeker of Johnson woensdag genoeg stemmen behaalt voor vervroegde verkiezingen. De Conservatieve Partij van Johnson zal waarschijnlijk voor de motie stemmen, maar Labour - de grootste oppositiepartij - nog niet. Oppositieleider Jeremy Corbyn zei dinsdag dat zijn partij alleen voor vervroegde verkiezingen zal stemmen als de 'no deal'-motie helemaal door Westminster heen is. Voordat dit gebeurt, zal ook het Hogerhuis zijn goedkeuring moeten geven.

Daarbij zal de oppositie waarschijnlijk langer willen wachten met vervroegde verkiezingen tot de 'no deal'-blokkade compleet is. De premier heeft namelijk de macht om een verkiezingsdatum te veranderen, waardoor Johnson de verkiezingen kan uitschrijven ná een 'no deal-Brexit'.

Lagerhuis stemt tégen de motie (het onwaarschijnlijke scenario)

Als het Britse Lagerhuis tegen de motie stemt, blijft de 'no deal-Brexit' dus op tafel liggen. Dan houdt de regering Johnson de touwtjes in handen en blijft de vertrekdatum van het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober staan.

Hiermee krijgt de premier z'n zin. Hij heeft de Britse bevolking namelijk keer op keer beloofd de Europese Unie aan het eind van deze maand te verlaten, met of zonder deal.

Dan zijn er nog twee opties: Johnson kan blijven proberen om met de EU tot een akkoord te komen waar zowel hij als het Lagerhuis achter kan staan of hij kiest voor een 'no deal-Brexit'.