De Nederlandse havens hebben hun digitale douaneoplossingen gereed en zijn daarmee voorbereid op een eventuele Brexit zonder deal. Veel bedrijven hebben zich er echter nog niet voor aangemeld. Dat is op dit moment de grootste zorg van Portbase, het gezamenlijke loket van de havens van Amsterdam en Rotterdam.

De voorbereidingen van het zogenoemde Port Community Systeem houden bijvoorbeeld in dat zaken digitaal worden afgehandeld, in plaats van dat er aan de grens documenten worden gecontroleerd. Afhankelijk van de lading levert dit een tijdswinst van vijf tot vijftien minuten op.

Digitaal wordt een geautomatiseerde check gedaan en daarna is er volgens Portbase bij aankomst van een vrachtwagen bij de terminal geen langere wachttijd dan nu. "Dit proces is niet nieuw", zegt woordvoerder Bas van Amsterdam hierover, doelend op vrachten die vanuit Azië en de VS komen. "We verwachten dan ook alleen wat opstartproblemen, die maximaal vier tot zes weken zullen duren."

De aanmeldingen van bedrijven moeten echter wel op tijd worden gedaan. Dit aantal zit nog niet op het "gewenste niveau", meldt Portbase. Het gaat vooral om Europese importeurs, exporteurs en vervoerders. Hoewel de bedrijven die goed zijn voor 70 procent van het vervoerde volume zich hebben gemeld, is van de rest onduidelijk hoe ver ze met voorbereidingen zijn.

Als douanedocumenten niet op tijd worden aangeleverd, kunnen vrachtwagens niet doorrijden. "In dat geval staat alles stil aan de grens", aldus Portbase. Dat geldt zowel voor import- als exportverkeer.

Campagne voor voorbereiding op Brexit

De woordvoerder stelt dat vooral kleinere bedrijven zorgen baren. "Het gaat om duizenden bedrijfjes die maar een paar keer per jaar de oversteek maken en die goed zijn voor 5 tot 10 procent van het vervoerde volume. Maar deze groep is erg versnipperd en moeilijk te bereiken."

Om ervoor te zorgen dat bedrijven zich toch op tijd aansluiten, wordt de campagne Get Ready for Brexit nieuw leven ingeblazen. Het loket zal vooral proberen de bedrijven te bereiken die deze aanmelding nodig hebben. Wel benadrukt Portbase dat de ondernemingen zelf aan zet zijn. "Dit is 100 procent de verantwoordelijkheid van henzelf."

Een 'no deal-Brexit' zou na 31 oktober per direct ingaan. Bij een uittreding met een deal is er een overgangsperiode, maar volgens het loket ontstaan er bij elke vorm van Brexit "douaneformaliteiten aan de grens".