Dat de 27 EU-lidstaten de Britten uitstel zouden geven, was vooraf wel duidelijk. Lang of kort, was de grote vraag. Het werd een typisch Europees compromis. Ergens ertussenin, op 31 oktober.

2019 is geen normaal jaar in Europa; er zijn een hoop deadlines en politieke belangen waar rekening mee moet worden gehouden: Europese verkiezingen eind mei, een nieuw parlement begin juli, en een nieuwe Commissie in november.

De Brexit die daar als een verward persoon doorheen zwalkt, maakt het een nogal lastige puzzel. Bij een te kort uitstel dreigt een harde Brexit met alle economische gevolgen van dien, of wéér een Europese top waar wéér uitstel wordt gegeven. Bij lang uitstel blijft Brexit de Europese agenda domineren en kunnen de Britten bovendien intern gaan dwarsliggen, binnen het Europees Parlement, de Raad of de Commissie.

Met het huidige uitstel van 31 oktober moeten de Britten dus wel meedoen aan de Europese verkiezingen (een beetje awkward, noemde premier Mark Rutte dat), maar volgens de huidige planning vertrekken ze voordat ze recht op een nieuwe Eurocommissaris krijgen.

Niet iedereen was het eens

Het bleek geen makkelijke discussie. In het kamp voor het lange uitstel zat de overgrote meerderheid: de voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, en onder meer Ierland, Nederland en Duitsland. In het andere kamp zaten hoofdzakelijk de Franse president Emmanuel Macron en EU-onderhandelaar Michel Barnier. België gaf voorafgaand aan de top ook al aan meer aan de kant van Macron te staan dan aan die van Nederland en Duitsland.

Het is bij dit soort vergaderingen geen kwestie van stemmen; de Europese regeringsleiders moeten het unaniem eens worden - en dus moet er een compromis worden gesloten. Macron vreesde vooral voor het functioneren van de Unie: Brexit mag het "Europese project" niet gijzelen, vindt hij.

Snelle oplossing is niet realistisch

"We willen zo snel mogelijk af van deze discussie, dus dat dat terugtredingsakkoord wordt getekend", vatte Rutte achteraf samen. "Daarnaast willen we allemaal een 'no deal-Brexit' voorkomen, maar ook dat de aanwezigheid van een lidstaat die er binnenkort uitgaat het functioneren van de Unie in de problemen brengt."

De 27-lidstaten geven zichzelf op deze manier de tijd om zich op de Europese verkiezingscampagne te richten. Niet onbelangrijk, want dit zal ook invloed hebben op wie er Europese topfuncties krijgen; de nieuwe Donald Tusks en de nieuwe Jean-Claude Junckers (voorzitter van de Europese Commissie).

De Britten mogen er overigens wel eerder uit, als ze dat willen. De vraag is of dat realistisch is. Volgens premier Rutte hebben de Britten de problemen in elk geval niet voor de verkiezingen opgelost.

Britse problemen blijven

Want die blijven, die Britse problemen. Uitstel verandert helemaal niets aan de interne probleem van het Verenigd Koninkrijk.

Theresa May heeft nog altijd geen meerderheid voor het akkoord waar haar regering zo lang over onderhandelde met de EU. Een deel van haar partijgenoten bereidt zich - de ene wat openlijker dan de andere - erop voor om het roer van May over te nemen.

Conservatieve politici laten steeds openlijker weten hoe de sfeer binnen de partij is (niet erg prettig), Labour staat in de laatste peilingen van Kantar voor op de Tories.

"Brexit betekent Brexit", herhaalde May de afgelopen jaren vaak. Wat betekent dat dan? Sinds de nacht van woensdag op donderdag weten we dat de Britten nog iets langer de tijd hebben om die vraag te beantwoorden.