Het is de Britse premier Theresa May niet gelukt om een meerderheid van het Britse Lagerhuis achter haar Brexit-deal te krijgen. Een meerderheid van het parlement stemde dinsdagavond tegen het akkoord. De positie van zowel de Britse uittreding uit de Europese Unie als die van de premier zelf wankelt.

In totaal stemden 202 parlementariërs vóór het akkoord en maar liefst 432 tegen.

De grootste oppositiepartij, Labour, heeft direct een motie van wantrouwen tegen May ingediend. Die werd gesteund door alle opppositiepartijen behalve de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP) en zal woensdag besproken worden in het Lagerhuis.

"De uitkomst van deze stemming is de grootste nederlaag van een regering sinds de jaren twintig van de vorige eeuw", aldus oppositieleider Jeremy Corbyn. De Labour-voorman zegt dat de acties van de regering in de afgelopen twee jaar hebben laten zien dat May en haar partij gefaald hebben.

Voorafgaand aan de stemming sprak May het Lagerhuis toe. Het verwerpen van haar deal brengt alleen maar meer onzekerheid met zich mee, zei de Britse premier toen. "Niemand die tegen deze overeenkomst stemt, zal aan zijn of haar kiezers kunnen uitleggen waar ze dan wél voor hebben gestemd."

Wat de uitslag van de stemming precies betekent, is onduidelijk. May moet binnen drie parlementaire werkdagen met een alternatief plan komen. Daarna is er van alles mogelijk; geen deal, toch een heronderhandeling met de EU, verkiezingen, of een nieuw referendum.

Motie van wantrouwen bepaalt lot premier May

Als een meerderheid van het Lagerhuis zich achter de motie van Corbyn schaart, moet er worden gekeken of er een nieuwe regering gevormd kan worden.

Als dat zo is, treedt May af en wordt er een nieuwe premier aangewezen. Zo niet, dan volgt er over twee weken weer een motie. Verliest May die weer, dan volgt er een nieuwe regering. Als ze die overleeft, gaat ze alsnog door als premier.

Een woordvoerder van May liet na afloop van de stemming weten dat de weggestemde overeenkomst alsnog de basis kan vormen voor een ander akkoord met de EU over de uittreding. De EU heeft echter meermaals gezegd dat er in principe geen aanpassingen meer gedaan zullen worden. Het heropenen van de onderhandelingen is voor Brussel geen optie.

De DUP, de Noord-Ierse partij die gedoogsteun levert aan de regering van May, heeft het Britse Lagerhuis een niet mis te verstaan signaal afgegeven aan de premier en aan de EU.

Volgens DUP-leider Arlene Foster zal May moeten werken aan een wijziging van het uittredingsakkoord, om een chaotisch vertrek uit de EU te voorkomen.

'Nee' tegen Brexit-deal komt niet als verrassing

De nederlaag voor May komt niet onverwacht. De stemming zou eigenlijk al in december plaatsvinden, maar omdat ook de premier inzag dat er niet voldoende steun was in het Lagerhuis, stelde zij de stemming uit.

Critici in het Lagerhuis maken zich vooral zorgen over de zogenoemde 'backstop': de noodregeling met betrekking tot de Ierse grens.

May beloofde in december meer toezeggingen te regelen bij de Europese Unie, maar kwam al gauw van een koude kermis thuis; er wordt niet verder onderhandeld, was de boodschap vanuit Brussel. Een aantal verduidelijkingen was het maximale dat ze kon krijgen.

Klok tikt door voor Verenigd Koninkrijk

Volgens Artikel 50, de wetgeving die het vertrek uit de Europese Unie regelt, vertrekken de Britten op 29 maart, 23.00 uur Britse tijd, uit de Europese Unie. Ligt er geen deal voor die dag, dan 'crasht' het Verenigd Koninkrijk zonder deal uit de EU, met politieke en economische chaos in zowel het Verenigd Koninkrijk als de EU tot gevolg.

Het is voor de Britten wel mogelijk om bij de Europese Unie om uitstel te vragen, maar daar is unanimiteit van de overige 27 lidstaten voor nodig.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!