Spanje, de rest van de EU en het Verenigd Koninkrijk (VK) hebben zaterdag een akkoord bereikt over de status van het Britse territorium Gibraltar na de Brexit. Dat vraagstuk dreigde de Brexit-top die op zondag zal plaatsvinden te verstoren.

De Spaanse premier Pedro Sanchez bevestigde zaterdagmiddag dat telefonische onderhandelingen tussen Madrid, Brussel en Londen hebben geleid tot een afspraak waar Spanje mee kan leven. 

Bij onderhandelingen over de status van het piepkleine Britse territorium, dat in zijn geheel in Spanje gelegen is, zal Madrid altijd worden betrokken, aldus Sanchez.

Het akkoord kwam mede tot stand dankzij Britse garanties op dat gebied. Het VK heeft beloofd het uittredingsakkoord niet te zullen interpreteren als een belofte van de EU om Gibraltar automatisch te betrekken bij afspraken over de toekomstige handelsrelaties. Een overgrote meerderheid van de bevolking van het schiereiland wil Brits blijven.

Tijdens de Brexit-top op zondag in Brussel moeten de EU-regeringsleiders groen licht geven voor het principeakkoord, maar Sanchez dreigde dit niet te doen vanwege de kwestie-Gibraltar. Spanje wil namelijk vetorecht krijgen bij besluiten over het Britse schiereiland, dat het land in 1704 moest afstaan na een invasie door een Brits-Nederlands leger. Dat is nu geregeld.

Naar verwachting zal het Brexit-akkoord zondag dan ook worden goedgekeurd. "Hoewel niemand reden heeft om gelukkig te zijn op die dag wil ik een ding benadrukken: in deze kritieke tijden hebben de EU27 de test van eenheid en solidariteit doorstaan", schreef EC-voorzitter Tusk zaterdag in een verklaring.

Eerder deze week werd bekend dat de Europese Commissie en het Verenigd Koninkrijk het eens zijn geworden over de politieke verklaring over de toekomstige relatie met het VK na Brexit. In deze verklaring staan bijvoorbeeld onderwerpen als handelsrichtlijnen en veiligheid. 

Als het VK en de andere EU-lidstaten het principeakkoord zondag voorzien van handtekeningen, is de Brexit nog niet rond.

Brexit nog niet rond bij akkoord op zondag

Premier May moet de afspraken eerst nog door het Britse parlement loodsen. Haar minderheidskabinet heeft een zwakke politieke positie door de essentiële gedoogdsteun van de oerconservatieve Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP). Die heeft laten weten het niet eens te zijn met de afspraken over Noord-Ierland in het akkoord.

Ook binnen de eigen Conservatieve Partij van de premier heerst verdeeldheid over de Brexit-deal. Voorstanders van een 'harde' Brexit proberen aan de poten van partijleider May te zagen. Vooralsnog zijn die pogingen zonder succes gebleven. Oud-minister van Buitenlandse Zaken en partijprominent Boris Johnson spoorde May zaterdag aan om 39 miljard euro van de geplande Britse betalingen aan de EU af te trekken.