De Britse minister voor Brexit, Dominic Raab, heeft donderdag zijn ontslag ingediend vanwege het afgelopen dinsdag bereikte akkoord over de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Naast Raab stapten ook drie andere ministers en staatssecretarissen op.

In het kort

  • VK en EU bereikten dinsdag overeenstemming over Brexit-akkoord
  • Britse premier May moet plannen in eigen land verkopen
  • Vier kabinetsleden opgestapt uit onvrede over voorstel
  • Voorstel donderdag voor toelichting naar Britse Lagerhuis

Raab schrijft in zijn ontslagbrief, die hij ook op sociale media publiceerde, dat zijn "geweten het niet toelaat" het Brexit-voorstel te steunen. Dat vormt volgens hem een "zeer reële dreiging voor de eenheid van het Verenigd Koninkrijk".

Raab noemt het ook onacceptabel dat de verlenging van de overgangsperiode die in het akkoord wordt voorzien de macht te veel in handen van Brussel legt. "Ik kan de voorwaarden van het voorstel dat er ligt niet rijmen met de beloftes die we aan het land hebben gedaan tijdens de laatste verkiezingen."

Opvallend is dat Raab, die pro-Brexit is, zelf namens zijn land de onderhandelingen met EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier en zijn team voerde. Raab trad in juli vorig jaar aan na het vetrek van zijn voorganger, David Davis.

In navolging van Raab kondigde onderministers Suella Braverman (Brexit) Esther McVey (Werk en Pensioenen) en Shailesh Vara (Noord-Ierlandzaken) ook hun vertrek aan.

"We zijn een trotse natie en het is een trieste dag als we worden gedwongen regels te gehoorzamen die zijn opgesteld door landen die niets geven om ons welzijn", schreef Vara in zijn ontslagbrief. "We kunnen en moeten het beter doen dan op deze manier."

Parlement buigt zich donderdag over akkoord

Het Verenigd Koninkrijk en de EU kwamen dinsdag tot een ontwerpakkoord voor de Britse uittreding. Woensdag bracht het kabinet van premier Theresa May ruim vijf uur in vergadering door. Na afloop meldde de premier dat het kabinet zich achter het akkoord heeft geschaard. Unaniem was dat niet; Britse media meldden dat zo'n tien bewindspersonen niet blij zijn met het ontwerpakkoord.

Donderdag praat het Britse parlement erover. Ook daar lijkt het Brexit-voorstel van May impopulair. De schaduwminister voor Brexit van oppositiepartij Labour, Keir Starmer, noemde het voorstel donderdag "een miserabele mislukking van de onderhandelingen". De parlementariërs van Labour zullen het niet steunen, aldus Starmer.

Een stemming over het voorstel moet later deze maand plaatsvinden.

Plan van May kent veel tegenstanders

Binnen de eigen partij van May, de Conservatieven, is de deal hoogst omstreden. Voorstanders van een 'harde Brexit', zoals oud-minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson en parlementariër Jacob Rees-Mogg, zeiden vlak na het bereiken van de ontwerpovereenkomst al dat die niet voldoet.

In het Verenigd Koninkrijk wordt de ophanden zijnde stemming in het parlement beschouwd als een sleutelmoment. De Noord-Ierse Democratic Unionist Party, die het minderheidskabinet van May met gedoogsteun overeind houdt, vindt het onacceptabel dat na de Brexit andere regels voor Noord-Ierland gaan gelden dan voor de rest van het VK en heeft aangekondigd tegen te zullen stemmen.

De roep om een tweede referendum onder tegenstanders van de Britse uittreding is in de afgelopen weken weer aangezwollen. Er vonden onder meer grote demonstraties plaats om dat af te dwingen. Voor May is een herhaling van het referendum uit 2016 onder geen beding een optie.

May kondigt de deal aan voor de deur van haar ambtswoning (foto: AFP)

Andere EU-lidstaten minder opgewonden over voorstel

In Brussel wordt vooral afgewacht of de Britse premier in eigen land genoeg steun zal weten te verzamelen. Als er "geen gekke dingen gebeuren", haalt EU-president Donald Tusk de 28 EU-leiders op zondag 25 november naar Brussel om een Brexit-overeenkomst op het hoogste niveau af te timmeren.

De Europese Commissie gaat met de lidstaten en het Europees Parlement nu ook verder werken aan de politieke verklaring die de basis moet worden voor de toekomstige (handels-)relatie tussen het VK en de EU. Tusk wil dat die dinsdag af is.

Hij prees Barnier voor het zeker stellen van de belangen van de 27 lidstaten en de EU in haar geheel. "Anders zou ik niet voorstellen dit akkoord te formaliseren."

Tusk zei het enthousiasme van May over het akkoord niet te delen. "De Brexit kent alleen maar verliezers en onze onderhandelingen gaan over het zo veel mogelijk beperken van de schade. Ik zal er alles aan doen om dit vaarwel voor alle partijen zo pijnloos mogelijk te maken."

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!