De Britse premier Theresa May heeft woensdagavond in een korte verklaring laten weten dat haar kabinet zich achter het voorlopige Brexit-akkoord schaart.

In het kort

  • Kabinet May steunt Brexit-akkoord
  • Inhoud van akkoord bekendgemaakt
  • Donderdag volgt er een persconferentie

Rond 20.30 uur Nederlandse tijd, zo'n twee uur later dan gepland, kwam de premier haar ambtswoning op Downing Street 10 uit om een korte verklaring te geven. "Ik geloof er heilig in dat deze overeenkomst in het belang van het hele Verenigd Koninkrijk is", zei May.

"We hebben een lang en fel debat achter de rug. Het kabinet heeft collectief besloten om zich achter het voorlopige Brexit-akkoord te scharen", aldus de premier. Ze benadrukte wel dat het niet makkelijk was om tot deze uitkomst te komen. Bronnen melden aan Sky News dat tien ministers tegen de plannen zijn.

Na de verklaring van May werd het voorlopige akkoord door de Europese Commissie openbaar gemaakt. Daar staat in ieder geval in dat een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland wordt voorkomen. Ook is afgesproken dat het Verenigd Koninkrijk (VK) eenzijdig voor 1 juli 2020 uitstel van de transitie kan aanvragen.

'Moeilijke dagen tegemoet'

De instemming van haar kabinet is volgens May een belangrijke stap in het Brexit-proces. "Natuurlijk gaan we wel moeilijke dagen tegemoet", aldus de premier, die donderdag het parlement te woord staat. Het is nog onduidelijk of ze daar kan rekenen op voldoende steun voor het akkoord.

De BBC meldt dat de Brexit-supporters, de zogeheten 'Brexiteers' donderdag mogelijk een motie van wantrouwen zullen indienen tegen May. De politiek verslaggever van de nieuwsomroep zegt dat de 'Brexiteers' de deal die op tafel ligt totaal onacceptabel vinden. Of dit daadwerkelijk gaat gebeuren, is onduidelijk. Twee belangrijke 'Brexiteers', oud-minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson en parlementslid Jacob Rees-Mogg, lieten dinsdag al weten tegen de deal te gaan stemmen.

Ook politici van de Noord-Ierse gedoogpartij Democratic Unionist Party (DUP) noemden de Brexit-overeenkomst al "onacceptabel". DUP-leider Arlene Foster spreekt woensdagavond nog met May. Dan worden ook de afspraken over de Noord-Ierse grens die in het akkoord staan behandeld.

Op steun van de grootste oppositiepartij Labour zal May hoogstwaarschijnlijk niet hoeven rekenen. Leider Jeremy Corbyn zei dinsdagavond dat hij tegen de deal is.

Twee jaar onderhandelen

Het akkoord is het eindresultaat van ruim twee jaar onderhandelen tussen vertegenwoordigers van de Europese Unie (EU) en het Verenigd Koninkrijk over het Britse vertrek uit de Europese Unie. Er wordt antwoord gegeven op de vraag hoeveel het VK aan de EU zal betalen voor de uittreding, hoe het zit met de rechten van EU-burgers in het VK en andersom, en wat voor oplossing er voor de Ierse grenskwestie is geboden.

May en haar ministers zouden voornamelijk hebben gesproken over de oplossing in het document voor de Ierse grenskwestie; het grootste obstakel in de onderhandelingen over de Britse uittreding uit de Europese Unie.

De EU wil absoluut niet dat er na de Brexit een grens tussen Noord-Ierland en Ierland komt te liggen. Daarom werd in eerste instantie voorgesteld om Noord-Ierland binnen de Europese douane-unie te houden. Maar de Britten staan niet achter deze optie, omdat er dan een grens tussen Noord-Ierland en het VK ontstaat.

Het hele VK binnen de douane-unie houden is ook geen optie voor May, want dan zijn de Britten niet vrij om hun eigen koers te gaan varen. Vooral de 'Brexiteers' zien dit als een onmogelijke oplossing.

Europese top eind november

De Britten stappen op 29 maart 2019 uit de unie, gevolgd door een overgangsperiode tot 31 december 2020, bevestigde EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier op een persconferentie in Brussel.

Europees Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker heeft EU-president Donald Tusk op de hoogte gesteld van de principeovereenkomst die op een speciale top in Brussel door de 27 EU-landen en de Britse premier May zal worden afgetimmerd.

Het Europees Parlement verwelkomt de ontwikkelingen. "Het is bemoedigend te zien dat we naar een eerlijke deal gaan die een ordelijke terugtrekking moet verzekeren, inclusief een garantie dat er geen harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland komt", aldus een verklaring. "Deze deal is een mijlpaal op weg naar een geloofwaardige en duurzame toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk."

Reacties vanuit Nederland

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) vindt het een goede stap dat de onderhandelaars een principeakkoord hebben bereikt over de Brexit. "Veel dank aan de EU-onderhandelaar Barnier en zijn team voor het harde werk", aldus Blok woensdag in een reactie.

Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel) bestempelt de jongste ontwikkelingen rond de Brexit als rustgevend. "Het is heel belangrijk dat er een deal is", aldus Kaag in het tv-programma Pauw.

Ze sprak over een "geruststellend element" voor de handel en wees op het grote belang van het Verenigd Koninkrijk als markt "voor veel Nederlandse bedrijven, groot en klein". Ze benadrukte dat het Nederlandse bedrijfsleven zich dan ook moet blijven voorbereiden op de Brexit.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!