Woensdag is een spannende dag in de Brexit-onderhandelingen. Premier Theresa May roept vandaag haar kabinetsleden bijeen om ze bij te praten over de conceptovereenkomst over de Brexit. Wat weten we tot nu toe? En wat gaat er woensdag precies gebeuren?

Wat ligt er nu op tafel?

Het eindresultaat van ruim twee jaar onderhandelen tussen vertegenwoordigers van de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk (VK).

Het document is maar liefst vijfhonderd pagina's dik en bestaat voor het grootste deel uit de zogenoemde terugtredingsovereenkomst: de voorwaarden waaronder het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zal verlaten.

Een paar pagina's gaan ook over de zogenoemde politieke verklaring. Die zal het raamwerk vormen voor de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelatie tussen de EU en het VK, die na 29 maart 2019 (Brexit-dag) van start zullen gaan.

Wat gaat er woensdag gebeuren?

Allereerst moeten de kabinetsleden van premier May zich over het conceptakkoord uitspreken. Dat gebeurt woensdag tijdens een spoedvergadering om 15.00 uur (Nederlandse tijd).

De vergadering duurt naar verluidt zo'n drie uur. Vervolgens zal May een persconferentie houden.

Wat staat er in het conceptakkoord?

Dat weten we nog niet. Het document is nog niet openbaar. Maar wanneer het dikke pak aan papier openbaar wordt gemaakt, zullen journalisten en politici hard op zoek gaan naar de kleine lettertjes over de zogenoemde Ierse noodregeling (Irish backstop), die een gigantisch obstakel vormde in de onderhandelingen.

Die Ierse grens, hoe zat dat ook alweer?

De EU wil absoluut niet dat er na de Brexit een grens verschijnt tussen Noord-Ierland en Ierland. De EU stelde daarom in eerste instantie voor om Noord-Ierland binnen de Europese douane-unie te houden. De Britten willen dat niet, omdat er zo een grens verschijnt tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk.

De backstop is een noodoplossing die alleen van toepassing is als er aan het eind van de transitieperiode (eind 2020) geen permante oplossing is voor de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Is die er wel, dan is de hele noodoplossing niet aan de orde. 

Is de oplossing al bekend?

Nee, want geen enkel detail uit het conceptakkoord is nog bekend. Er zijn wel geruchten. Anonieme EU-bronnen zeggen tegen Reuters dat het plan nu is om pas aan het einde van de transitieperiode een besluit te nemen.

Er zouden dan twee opties zijn; of de transitieperiode wordt met een jaar verlengd tot 2021, of het hele VK blijft in de douaneunie, maar Noord-Ierland aan meer douaneregels en standaarden moeten voldoen dan de rest van het VK.

Is de deal hiermee rond?

Absoluut niet. Schieten de kabinetsleden het conceptakkoord af, dan zijn de Britten een flinke stap dichter bij de 'no deal-Brexit'. Zijn ze positief, dan volgt er vermoedelijk een speciale Brexit-top in Brussel op 25 november.

Dan zijn we er nog steeds niet. Het Britse parlement moet zich namelijk ook nog uitspreken over het conceptakkoord.

Hoe liggen de verhoudingen in het Britse parlement?

Het is zeker geen gegeven dat het akkoord erdoor komt. Op steun van Labour, de grootste oppositiepartij, lijkt May in ieder geval niet te kunnen rekenen. "Gezien het chaotische verloop van de onderhandelingen is het onwaarschijnlijk dat dit een goede deal is voor ons land", zei Labour-leider Jeremy Corbyn.

Ook de Noord-Ierse partij DUP, waar Mays minderheidsregering van afhankelijk is, lijkt tegen te gaan stemmen. "Afgaande op wat we hebben gezien en hebben gehoord, geloven we niet dat dit de beste deal is", zei een afgevaardigde van de partij tegen de BBC. De Conservatieve Partij van May is ook verdeeld. Een groep 'Brexiteers' van de harde lijn vindt dat de Brexit te 'zacht' is.

Wat als deze deal stukloopt?

Dan is er een kans dat de Britten zonder overeenkomst uit de Europese Unie vertrekken, wat handel tussen het VK en de EU erg duur zou maken. Maar het is ook mogelijk dat de leiders van de Europese Unie uitstel geven. Daar is wel unanimiteit voor nodig.