Op het terrein Heumensoord in Nijmegen gaat de gemeente de komende tijd drieduizend vluchtelingen opvangen. Het kamp is de tot nog toe grootste opvanglocatie voor vluchtelingen in Nederland.

Dat laat de gemeente Nijmegen woensdag weten tijdens een persconferentie. 

De Gelderse plaats geeft daarmee gehoor aan een oproep van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het kost meerdere dagen om het kamp op te bouwen dus het duurt even voordat de vluchtelingen er terecht kunnen, aldus burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen.

Hij benadrukt dat het gaat om tijdelijke noodopvang, maar spreekt tegelijkertijd wel over opvang voor de komende maanden.

Directeur Gerard Bakker van het COA sprak op zijn beurt van ''een sobere maar humane wijze van opvang ook voor de wat langere termijn''. De opvang en regie valt onder regie van het COA en Defensie zal de organisatie met de bouw van het kamp ondersteunen. 

Aanmeldcentrum 

De vluchtelingen die naar Heumensoord komen zijn in een aanmeldcentrum geweest, maar hebben nog geen status. Ze zullen gemiddeld vijftien weken in de paviljoens in het bos wonen.

Uiterlijk op 1 juni 2016 moet het COA het kamp ontruimen om plaats te maken voor 2.700 deelnemers aan de internationale Special Olympics, die op 1 juli begint. Daarna slapen de militaire deelnemers aan de Vierdaagse in Kamp Heumensoord.

De fractievoorzitters van de twee gemeenteraden hebben dinsdag al ingestemd met het tentenkamp. Donderdag houden de gemeenten en het COA een informatiemiddag en vrijdag is er een bijeenkomst van bewoners van de aangrenzende Nijmeegse wijk Brakkenstein. Er lijken tot nu toe geen bezwaren te zijn.

Nijmegen heeft al een asielzoekerscentrum voor 375 mensen. Burgemeester Bruls benadrukte woensdag dan ook dat Heumensoord geen tweede azc wordt maar alleen voor noodopvang dient. Ook vangt de gemeente vanaf oktober honderd alleenstaande, minderjarige vluchtelingen uit Eritrea op in voormalige studentenwoningen aan de noordkant van de stad.

Voorzieningen

Heumensoord ligt op het grondgebied van de gemeente Heumen, maar het kamp is bij Nijmegen in beheer. Het werd in 1998 ook al eens gebruikt als noodopvang voor 500 tot 750 vluchtelingen. Op het kampterrein zijn voorzieningen voor water en stroom. Tijdens de Vierdaagse is het kamp officieel militair terrein en zorgt Defensie overal voor.

Toen het kamp in 1998 als noodopvang diende, zette een tentenbouwer partytenten neer, zorgden ziekenhuizen en een cateraar voor maaltijden en hield een particulier beveiligingsbedrijf toezicht.

Meer tentenkampen

Het is niet uitgesloten dat er meer tentenkampen in Nederland worden opgetrokken. ''Het gaat nadrukkelijk om noodopvang voor mensen die anders geen dak boven hun hoofd hebben.''

 Volgens COA-directeur Bakker zijn er de afgelopen tijd meer dan drieduizend asielzoekers per week in Nederland gearriveerd. Dat aantal per week zal nog stijgen, verwacht hij.

Amsterdam

De gemeente Amsterdam vangt woensdag de eerste driehonderd asielzoekers op in sportcentrum Caland in Osdorp. De sporthal wordt momenteel ingericht voor de tijdelijke noodopvang. De komende dagen breidt Amsterdam de noodopvang uit met andere locaties.

''De sporthal biedt de komende dagen zowel nacht- als dagopvang'', laat directeur Inge Vyent weten. De hal heeft een opvangcapaciteit voor maximaal 350 personen. Sportcentrum Caland is een officiële opvanglocatie voor opvang na calamiteiten, waarvoor draaiboeken klaarliggen.

Bereid tot opvang

Uit onderzoek van de NOS blijkt dat veel gemeenten bereid zijn om vluchtelingen een tijdelijke opvang te bieden. Van de 393 gemeenten in Nederland zijn er 230 ondervraagd. Daarvan zegt 43 procent dat ze bereid zijn om asielzoekers op te vangen. 53 procent twijfelt nog en 4 procent zegt 'nee'. Gemeenten die misschien vluchtelingen willen opvangen willen vooral eerst een verzoek van het COA afwachten.

Ongeveer tweehonderd gemeenten hebben nog geen contact met het COA over de vraag of zij vluchtelingen kunnen opvangen blijkt volgens weblog Sargasso uit gegevens van het COA, websites van gemeenten en lokale en landelijke media.

Tot nu toe hebben 46 gemeenten concreet extra opvang toegezegd. In 57 gemeenten bestonden al asielzoekerscentra of andere opvanglocaties. Ongeveer 80 gemeenten zijn in overleg met het COA, andere gemeenten, inwoners of Vluchtelingenwerk, of onderzoeken nog wat zij kunnen doen.

Afgewezen

In zeven gevallen heeft het COA een aanbod van een gemeente afgewezen. Van de 57 gemeenten die al een opvanglocatie hadden, willen er veertien meewerken aan extra opvang, aldus Sargasso.

Volgens de nieuwssites hebben gemeenten tot nu toe in totaal meer dan 17.200 opvangplaatsen aan het COA aangeboden. De meeste plaatsen zijn niet meteen beschikbaar, omdat ze nog ge- of verbouwd moeten worden of (opnieuw) ingericht. Eerder heeft het COA gezegd tot het eind van het jaar minimaal 10.000 plekken nodig te hebben.

Onvoldoende sociale huurwoningen

Een kwart van de ondervraagde gemeenten zegt onvoldoende sociale huurwoningen beschikbaar te hebben voor de verwachte toestroom van asielzoekers met een verblijfsstatus. Bij 55 procent van de gemeenten is de woningvoorraad voldoende, 20 procent weet het niet precies.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) riep gemeenten eerder deze week op mee te werken aan de opvang van asielzoekers, vooral om mensen met een verblijfsvergunning versneld een woning aan te bieden, zodat in azc's ruimte vrijkomt. Het is niet bekend hoeveel gemeenten tot nu toe aan die oproep gehoor hebben gegeven.