Riverbend - Bagdad onder vuur

Bundeling van de anonieme weblogs van een jonge Irakese vrouw die verslag doet van haar leven in Bagdad onder de bezetting.

Riverbend is een jonge computerdeskundige uit Bagdad wier leven ondersteboven is gegooid na de inval van de VS. Niet alleen de onkunde van de Amerikaanse troepen in Irak heeft tot chaos geleid, en de vruchteloze pogingen om daar een 'bewind' op te zetten.

Na een pagina of honderd gaat het je duizelen van alle schurkenbendes, fundamentalistische organisaties, sub- en splintergroepen, struikrovers en terroristen die Riverbend opvoert en die het openbare (en privé-)leven ontregelen. Dagelijks worden mensen vermoord of ontvoerd voor losgeld, vrouwen verkracht en geïntimideerd, en je moet de deuren stevig vergrendelen tegen al het gespuis buiten.

En er zijn executies, liquidaties en slachtpartijen en onderlinge opstanden van talloze, elkaar bestrijdende partijen.

Inmenging

Voilá de resultaten die ondermeer het gevolg zijn van de inmenging van buitenaf. Riverbend fulmineert en kijkt machteloos toe hoe de ellende met de dag toeneemt. Een die voor haar dagelijks leven vreselijke gevolgen heeft.

Want vóór de inval behoorde Riverbend klaarblijkelijk tot de elite die het goed had in Irak. En daarin zit ook meteen een punt van frictie in haar berichtgeving, want wie niet tot die elite behoorde had het voor de invasie net zo slecht of nog slechter onder het schrikbewind van Saddam.

Riverbend mag nog zo vaak schrijven hoe soennieten, sjiieten, joden, christenen, Koerden en zo eerst vredig samenwoonden: in dezen zullen er aardig wat Irakezen zijn die het bepaald niet met haar eens zijn.

Clans

Eenzelfde punt zijn de clans in Irak. Waartoe zij zelf ook behoort, al heeft zij als moderne Irakese vrouw nooit persoonlijk met haar clanhoofd, de sjeik, te maken gehad. Maar de arbeiders des te meer die hun land moesten bewerken. Een feit waar de weblogster aan refereert als zij de autonomie, de macht en het grootgrondbezit van die sjeiks uiteenzet, om daarna niet al te positief uit te halen naar die 'sociale bui van het regime in de jaren 80' toen het land werd herverdeeld en toegewezen aan have-nots. Een sociale bui?

Ai, het ziet ernaar uit dat dit voor heel veel minder bedeelden toch wel een welkome ingreep was. Als Riverbend dan ook nog krap een pagina later schrijft dat ze democratie wil (en veiligheid), had ze kunnen concluderen dat de talrijke have-nots in Irak zoiets allang wilden.

Elite

Ook als het gaat om een kans op studie, waar Riverbends klasse mee bevoordeeld was. Ik zou niet weten hoe het is om een Irakese in haar situatie te zijn, maar van democratie weet ik des te meer. Streven naar gelijkheid is een essentieel onderdeel daarvan, plus de bereidheid van de burgers om met geven en nemen die gelijkheid zoveel mogelijk te realiseren. Hoe scherp dit boek ook is, want Riverbend heeft een goed oog voor de actuele ontwikkelingen in Irak; het roept scepsis op aangaande haar visie.

Halverwege Bagdad Onder Vuur ontstaat er een beeld van een dermate versnipperde samenleving, dat het vreemd overkomt als ze Irak als één grote familie beschrijft. Wel een vol verschillen, maar wel een grote familie, zegt ze. Ook dat zal tegengesproken worden door vele Irakezen die op de vlucht zijn gejaagd, verdreven, aangevallen en onderdrukt; en niet alleen door Saddam.

Wrang

Het is begrijpelijk dat Riverbend met enige weemoed terugkijkt naar haar leven van weleer. Maar doordat ze zo uitgebreid verslag doet van alles wat er gebeurt en is gebeurd, zet ze zichzelf de voet dwars. Ze wordt terecht kwaad als ze ziet hoe de marionettenregering het land in de uitverkoop doet, maar heeft het dan weer niet over de marionettenregering die Irak installeerde in Koeweit om het land leeg te trekken. Of hoe Irak probeerde de olierijke Iranese provincie Khuzestan in handen te krijgen terwijl zijzelf mijlenver bij de gruwelijke gifgasaanvallen vandaan haar educatie ontving in dat moderne Bagdad.

Riverbend schrijft beeldend goed over haar eigen leven in het Bagdad van nu, komt ook een heel eind qua journalistieke verslaggeving in haar observaties. Maar haar circuit is niet representatief voor heel Irak, want het was geen land waar iedereen altijd in vrede samenleefde, zoals ze beweert - of onze opvattingen over vreedzaam samenleven komen niet met elkaar overeen.

Kinderachtig

Als weblog zal Riverbend meer indruk hebben gemaakt dan als boek. Doordat de tussenpozen wegvallen en alles achter elkaar te lezen is, gaan er dingen opvallen. Zoals het eindeloze herhalen hoe gestudeerd en academisch haar circuit wel niet is, met zoveel briljante mensen.

En politici worden niet alleen afgekeurd om hun beleid, maar ook omdat ze rare snorren hebben, een piepstemmetje, gekke oogjes, of een stom pak dragen; zulke beschrijvingen komen nogal kinderachtig over, maar dat kan perceptie zijn.

Zoals Riverbend de Engelse debatten maar 'tam en saai' vindt en hun eigen methode van schreeuwen en met de vuist op tafel slaan 'gepassioneerd', kun je het respectievelijk ook als 'beschaafd en beleefd' en 'hysterisch en agressief' beschouwen.

It's all in the eye of the beholder, maar zo in een boek gebundeld springen die kinderachtige dingen er wel erg uit, zeker voor een 'briljante academica'.

Uitgeverij Meulenhoff

Bestel dit boek direct:


Bagdad onder vuur
Riverbend

Tip de redactie