Spionagethriller zonder een greintje James Bond-heroïek. Littells hoofdpersoon is de Styx overgestoken naar de aardse schaduwwereld van terreur, internationale wapenhandel en rechteloosheid.

De oorspronkelijke titel van het boek, Legends, verwijst naar een term in de wereld van de spionage. Het betekent het opbouwen van een compleet nieuwe persoonlijkheid voor een geheim agent zodat hij/zij ongemerkt kan infiltreren bij de bad guys.

Littells Martin Odum is zo’n man, een voormalig CIA-agent met net zoveel levens als een kat. Nu houdt hij bijen in een bedompt kamertje boven een Chinees restaurant in Brooklyn, New York, en verdient bij als privé-detective.

Op een dag loopt een vrouw zijn kantoor in, en zet met een ogenschijnlijk eenvoudige klus Martins leven (al zijn levens) op losse schroeven. Gelukkig heeft Littell voldoende zelfspot om vaak te verwijzen naar Humphrey Bogarts detective Sam Spade.

Verdwenen echtgenoot

De vrouw in spe, Stella Kastner, wil dat Martin naar Israël gaat om de verdwenen echtgenoot van haar orthodoxe zusje op te sporen. “Anders kan ze niet trouwen” is een reden die bij nader inzien stompzinnig minuscuul lijkt.

Want als Martin naar het Midden-Oosten afreist, komt hij flinters van zijn verleden tegen waar als hij in de hoedanigheid van andere mannen (ja, zo gaat dat met Legends) is geweest.

We noemen Martins pseudoniem Dante Pippen, of Lincoln Dittman. Spionpersonages waar Martin indertijd zó intensief op getraind was, dat hij een ander mens werd met andere herinneringen. Die toewijding aan zijn werk leidde tot complete schizofrenie. Wat Dittman of Pippen hebben gedaan, weet Martin dus niet meer (volgt u het nog?). Maar zijn tegenstanders van weleer hebben een beter geheugen.

Cameo bin Laden

Flarden van zijn verleden komen naar boven. Nare flarden. Verledens die zich afspeelden in de malafide internationale wapenhandel met wrede mannen die uit waren op macht en/of geld.

Flarden van Martins dagen bij de CIA waarbij zijn nieuwe identiteit in elkaar werd geknutseld en geen detail over het hoofd werd gezien. Want elke fout zou fataal zijn, en zo lukte het Pippen/Dittman om zich te bewegen in de kringen van IRA-terroristen, Russische wapenhandelaars, oligarchen, en – die kon niet uitblijven – schimmige clubjes van islamitische terroristen met warempel een cameo van Osama bin Laden.

Parabel

Littell is een te gewiekst schrijver om zijn verhaal te laten drijven op spionagecomplotten alleen. Het personage is tevens een parabel van de zoektocht naar de eigen identiteit, de ware ik.

Net als Martin trekken wij bijna allen net zo makkelijk voor elke gelegenheid een andere jas aan of zetten we een ander gezicht op. Hossen gezellig mee op een boerenbruiloft of kwaken semi-intellectueel mee tijdens een galerieopening met een glaasje wit in de hand.

De meeste onder ons passen zich aan naarmate de omstandigheden, maar soms worden we er echt door geleefd. Al zal het op afstand niet zo spannend zijn als het leven van Martin Odum, want die zit qua verwarrende identiteitscrises beslist op de uiterste amplitude.

Uitgeverij Luitingh. Oorspronkelijke titel: Legends.