Stieg Larsson - Mannen Die Vrouwen Haten

Lijvige, Zweedse thriller met een links randje over de raadselachtige verdwijning van een rijke erfgename, over journalistieke integriteit en stoute kapitalisten

Hoofdpersoon Mikael Blomkvist lijkt wel de personificatie van de auteur zelf. Larsson was een kritische journalist die tegen middelbare leeftijd begon te lopen, met een eigen magazine (Expo), en hij was een gerenommeerd kenner van rechts extremisme. Dat laatste is Blomkvist niet direct, maar hij is wél kritisch, heeft een eigen magazine en raakt verwikkeld in een zaak waar hele ouwe foute rechts extremisten bij betrokken zijn.

Spoorloos

Blomkvist leren we kennen als hij net een rechtszaak heeft verloren van een invloedrijke zakenman die hij had willen ontmaskeren. Maar wie rijk is heeft het geld om deksels op beerputten stevig dicht te solderen, dus Blomkvist bijt in het stof. Kort na zijn juridische echec wordt hij ontboden op het landgoed van een andere rijke zakenman, Henrik Vanger, wier favoriete nichtje Henriëtte veertig jaar geleden spoorloos is verdwenen.

Blomkvist wacht een genereuze beloning als hij nieuw licht weet te werpen op deze vastgelopen zaak, en daar hij toch buitenspel is gezet als journalist duikt hij de familiekronieken in van deze Vangers. Dat hij wat troep kon verwachten was hem al van tevoren ingewreven. Henrik maakt er geen geheim van dat er in zijn familie nazi-sympathieën circuleren, maar Blomkvist duikelt nog wel wat meer op.

De briljante weirdo

De andere hoofdpersoon is Lisbeth Salander, een weirdo van het slag waarvoor je als schrijver écht moet weten wat je doet om die geloofwaardig te houden. Maar Larsson lapt 't. Lisbeth is gothic qua stijl en autistisch van karakter. Tegelijkertijd is ze briljant in haar werk: ze legt in opdracht accurate dossiers aan van personen die misschien iets te verbergen hebben, misschien ook niet. Meestal wel dus.

Larsson brengt deze twee bij elkaar in een zaak die zoveel voeten in aarde blijkt te hebben, dat een mindere schrijver het spoor bijster was geraakt. Maar hij houdt de teugels strak, en brengt alle plotlijnen met bijna mathematische precisie tot een zeer bevredigend (en links) einde. Niet als briljant stilist of met psychologisch rijk uitgewerkte personages (in dezen is Salander de enige echt interessante), maar zijn journalistieke stijl is helder en zijn verhaal staat als een huis.

Vervolg

Jammer voor Larsson, die in 2004 op 50-jarige leeftijd overleed, heeft hij de lofzangen op zijn debuut niet meer mogen meemaken. Mannen Die Vrouwen Haten werd een succes en won in Zweden de Glazen Sleutel, de hoogste prijs in het misdaadgenre. Naar verluidt kunnen we nog meer tegemoet zien van deze boeiende Blomkvist/Salander-kongsi, want MDVH is de eerste uitgave in de zogeheten Millennium-reeks, aldus de achterflap.

Dat Millennium verwijst naar de naam van het magazine van Blomkvist, een reactionair (wat anders) tijdschrift waarin stevige noten worden gekraakt over het kapitalisme en het door Larsson zo verfoeide gespeculeer op de beurs. Want aan het eind valt Blomkvist natuurlijk triomf én eerherstel ten deel, zodat hij als slijpsteen van de samenleving in de vervolgboeken zijn goede werk kan continueren.

Tip de redactie