Robert Harris - Imperium

Kan de klassieke oudheid spannend zijn? Welzeker. Dat heeft Harris meerdere keren bewezen, en ook nu lukt hem dat met behulp van de Romein Cicero

Marcus Tullius Cicero (106 - 43 v.C.) is de bekendste advocaat uit de geschiedenis. O.J.'s raadsman Johnnie Cochran moet nog maar zien of hij over twee millennia nog steeds wordt genoemd. Cicero was naast advocaat ook filosoof, redenaar en Romeins staatsman, die zijn juridische achtergrond én zijn verduivelde slimmigheid gebruikte om op te klimmen op de politieke ladder.

Tiro, de slaaf

Harris heeft het vertelperspectief bij Tiro neergelegd, de huisslaaf van Cicero die fungeerde als zijn secretaris en personal assistent. Dit boek beslaat de opkomst van Cicero en zijn politieke triomfen. Cicero had een relatief eenvoudige afkomst die hem belemmerde om soepel in het door hem zo geambieerde consulschap te glijden.

Rome werd in feite geregeerd door enkele steenrijke machtshebbers, die er buitengewoon goed in slaagden om hun posities veilig te stellen met veel smeergeld en corruptie. Cicero was een fanatiek verdediger van de Republikeinse waarden, en naast zijn afkomst had hij deze corrupte staatslieden ook als grote obstakels op zijn weg naar de top.

Electoraat

Maar het volk had hij op zijn hand, en dat voordeel wist hij handig uit te buiten met zijn tongriem. Harris gebruikt de rechtszaak van Cicero tegen Verres, de impopulaire praetor van Sicilië, als kapstok om een staaltje Romeins recht neer te zetten waarmee Cicero zijn reputatie vestigde bij het gepeupel. Het is fascinerend en meeslepend verteld, alhoewel Harris het niet kan laten om de toga van zijn hoofdpersoon te vervangen door een Amerikaans aandoende krijtstreep. Als je de naam Cicero vervangt door - pak 'm beet - Billy Conroy, is het alsof je een rechtbankthriller van John Grisham zit te lezen, waarin het jonge broekje het opneemt tegen een machtig instituut en met veel schrander gegoochel en pathos weet te winnen. Niet dat Harris hiermee de geschiedenis naar zijn hand zet, maar hij plaatst het Romeinse rechtssysteem wel in een hele moderne sfeer.

Imperium

Naast die rechtszaken schetst Harris een beeld van Rome en de rumoerige politieke toestand. De welig tierende corruptie druiste tegen de waarden in van de Republiek, en in de jonge Cicero kreeg Rome een fervent strijder tegen de arrogante aristocratie. Ook zien wij in de coulissen van het verhaal al een net zo jonge Caesar zich roeren, die qua ambitie niet onderdeed voor Cicero. Een van de machtigste tegenstanders van Cicero was Crassus, die door zijn onmetelijke fortuin vrijwel onaantastbaar was en de meeste politici in zijn zak had zitten.

Cicero was er echter bedreven in om mensen tegen elkaar uit te spelen, en de informatie die hij over opponenten had op het juiste moment in te zetten. Marcus Tullius Cicero kon mede hierdoor op zijn tweeënveertigste zijn grootste ambitie waarmaken: het Romeinse consulaat, het ultieme imperium.

Nalatenschap

Cicero heeft een rijk literair oeuvre nagelaten waar Harris uit heeft kunnen putten, inclusief de sarcastische uitspraken waar de Romein bekend om stond. In de verantwoording beschrijft hij dat het merendeel van de gebeurtenissen op waarheid berusten. Zelfs de vermelding van de sympathieke, toegewijde Tiro vond hij in geschriften van Plutarchus en Asconius: naar verluidt had Tiro het levensverhaal van Cicero opgetekend, dat met de ondergang van het Romeinse Rijk verloren is gegaan. Overigens houdt het boek op bij de benoeming van Cicero tot consul. Met de tumultueuze gebeurtenissen die daarop zullen volgen, kan hij met gemak nog drie boeken vullen. Hopelijk doet hij dat ook.

Tip de redactie