Deon Meyer - De Proteus Diskette

Zuid-Afrikaanse thriller waarin Meyer vooral het verhaal in dienst stelt van de situatie in Zuid-Afrika. Spannend, dat wel, maar vooral erg interessant.

De diskette uit de titel is wat Alfred Hitchcock als een McGuffin omschreef. Een voorwerp waarvan het in het grootste belang is dat die van A naar B komt, zonder dat het zelf betekenis heeft. Het moet slechts het verhaal trekken, en in dit geval is het een diskette waar een internationaal complot aan wordt gehangen. Een rijke man wordt ontvoerd, en zijn dochter klopt aan bij een vroegere vriend van haar vader om de diskette binnen 72 uur af te leveren.

Ereschuld

Die vroegere vriend is Tobela Mpayipheli, een huurmoordenaar b.d. van de Zuid-Afrikaanse regering. Tobela heeft, na een lange carrière als een van de succesvolste killers van het continent, zijn levensstijl compleet omgegooid. Hij woont inmiddels samen met Miriam en haar zoontje, en leeft als de gemiddelde arbeider zijn kalme leventje, met een moestuintje en af en toe een weekendje vissen met zijn stiefzoon. Maar hij heeft een ereschuld bij zijn gegijzelde vriend, dus hij moet alles opofferen om die diskette in Zambia te krijgen.

Ouwe rot

Het hele verhaal draait om Tobela's tocht naar Zambia. Want er zijn diverse partijen die er alle belang bij hebben dat hij zijn bestemming nooit bereikt, en de klopjacht met een stoet aan jagers wordt ingezet. Maar Tobela was de beste in zijn vak, en de oude rot is zijn trucjes nog niet verleerd. Hij wordt ter land, ter zee en in de lucht achtervolgd, maar weet zijn belagers altijd een stap voor te blijven. Dat Meyer in de tegenwoordige tijd schrijft, geeft deze klopjacht nog een extra spannende dimensie - het is alsof je meekijkt bij het live verslag van de toen voortvluchtige O.J.

De ziel van een jager

Om Tobela eerder te kunnen vangen, wordt er gegraven in zijn - hele interessante - verleden. Hij is een zwarte Afrikaan die behoort tot de Xhosa (verwant aan de Zoeloes) en hij is geboren met de ziel van een jager, zoals Tobela's vader vertelt die ook al aan de tand wordt gevoeld over zijn zoon. Via de revolutie kwam hij voor de regering te werken, totdat hij (in een fraai beschreven passage) op de Montmartre van Parijs 's morgens uitkijkt over de stad, het verse brood ruikt en de mensen hun dag ziet beginnen. Het betekende een keerpunt in zijn bestaan, dat hij met zijn nieuwe leven met Miriam en kind had willen wijzigen.

Apartheid

En dan betrekt Meyer ook de achtergronden van de politieke en maatschappelijke situatie in Zuid Afrika in het verhaal. De strijd voor het opheffen van de apartheid, de graaiers die de welwillenden dwarsboomden, de missers en de fouten, en de groeistuipen van een fragiele, nieuwe natie. Soms draaft Meyer wat al te informatief door als hij zelfs complete lijsten geeft van de verschillende bewegingen die actief waren, maar op de keper beschouwd weet hij het allemaal prettig te doseren, en bovendien knap te verweven in een spannend verhaal rondom deze zwarte Jack Reacher.

Uitgeverij De Fontein.

Tip de redactie