Agota Kristof - Het dikke schrift. Het geheim. De derde leugen

Dit boek is een autobiografische roman over een jonge vrouw, Esther, die onbedoeld zwanger wordt. Ze beschrijft in dit boek hoe het is om zwanger te zijn, en tevens hoe het is om afscheid te nemen van haar nog niet voldragen dochter Sarah.

Deze romantrilogie handelt over waarheid en leugen, over de vervaging van de herinnering, de vervorming van de werkelijkheid door literatuur en journalistiek.

Een van de grootste meesterwerken die ik de laatste 60 jaar heb gelezen. Het thema is verlies en hoe je dat kunt bestrijden en dus ook overleven. In ieder geval een dappere poging daartoe.

Op vijfjarige leeftijd verliest Klaus zijn tweelingbroer Lucas die in een revalidatiecentrum terecht komt. Ook zijn moeder en zijn vader zijn er voor hem niet meer. Klaus zet zijn leven met Lucas voort in zijn verbeelding.

Beklemmend

Ze worden opgevoed door hun grootmoeder en beleven daar de meest wonderlijke dingen: grappig, vreemd en wreed. In het begin valt er heel wat te lachen, maar op een gegeven moment wordt het verhaal steeds beklemmender. Tussen de regels door wordt de geschiedenis van Hongarije in de tweede wereldoorlog duidelijk. De moeder heeft haar man gedood en krijgt daarna een relatie met een Duitse officier. De grootmoeder is anti-Duits en pro-Russisch.

Onder De Vulkaan

De verlatenheid van Klaus wordt op een mystieke wijze indrukwekkend verbeeld waarbij fantasie en werkelijkheid door elkaar lopen. In het laatste deel verzorgt Klaus zijn moeder en worden de gebeurtenissen duidelijker. Als hij een jaar of 55 is vindt er een ontmoeting plaats met zijn broer Lucas.

De laatste zin van het boek is ongeveer als volgt: "Ja, de trein, dat is zo gek nog niet. Wat me doet denken aan het boek van Lowry |Onder de vulkaan|: en toen gooiden ze hem een dode hond achterna."

Verlies

Het boek zet je aan het denken. Wat heeft de schrijver tot uitdrukking willen brengen? Voor mij komt dat het dichtst bij het verlies van je geliefden in een concentratiekamp waar de hoofdfiguur nooit meer overheen heeft kunnen komen, hoe intens hij dat ook geprobeerd heeft.

Uitgeverij Van Gennep.

Tip de redactie