Om het goed verkopende merk Robert Ludlum na diens overlijden in stand te houden, zetten andere spionageschrijvers als Larkin diens werk in dezelfde trant voort.

Ludlums beste tijd was ten tijde van de Koude Oorlog, omdat je aan dat Rode Gevaar zo'n dankbare tegenstander had. Het publiek wist weinig af van wat zich achter De Muur afspeelde, dus wat Ludlum ook verzon, men slikte het als zoete koek. En daarbij hanteerde Ludlum ook de CIA en FBI als geniale geheime diensten met een onverslaanbare staat van dienst. In zijn latere werk is hij daar wel op teruggekomen, zoals in The Prometheus Deception die hij vlak voor zijn dood (in 2001) schreef, waarin zijn protagonist Bryson aan alle kanten wordt belazerd door dezelfde Federal Agents die Ludlum is zijn bijna gehele oeuvre zo had bezongen als spijkerharde cipiers van een fatsoenlijke wereld.

Na De Muur

Na de Val van de Muur kreeg vrijwel elke auteur in dit genre een probleem. Temeer daar het nieuwe beleid van de VS op het wereldtoneel er vooral een leek van allianties. En de kwetsbare diplomatieke banden met al die nieuwe opkomende wereldmachten waren natuurlijk niet gebaat bij snoeiharde conspiracy theories over misdadige, achterbakse regimes zoals gezogen uit de dikke duim van Ludlum. Niet dat er ook maar één VN-voorzitter, president of generaal zich iets van Ludlum zou aantrekken, maar het publiek zou erop af kunnen knappen.

Curieus thema

Daarom is het thema van Larkins De Moskou Vector een merkwaardige keuze: het gaat over de nieuwe leiders van Rusland die een Blitzkrieg gepland zouden hebben om Oost-Europa te veroveren. Dat is een zevenmijlslaarzen-onderwerp van jewelste, en een die weinig met de actualiteit te maken heeft - zelfs als fantasie is het nog curieus. Waarom Larkin niet is doorgegaan op de weg die Ludlum met de Prometheus Deception insloeg, is een raadsel. In de media wemelt het van de skepsis aangaande counter intelligence van legio landen, die van de oppermachtige VS incluis.

Rode weemoed

Wel is het qua actualiteit zo dat vanwege de deplorabele toestand van veel Oost-Europeanen, er zeker burgers zijn die met weemoed terugdenken aan het communistische regime. Er was dan wel veel verkapte werkeloosheid, maar de inhaalslag naar een westers-democratisch model is voor velen nog toekomstmuziek. Larkin maakt onbehouwen beuken door bovenop op die vaag afgetekende tendens een complot op hoog niveau in het leven te roepen, met ruige mannen die met behulp van biologische wapens de oude orde weer willen herstellen. Want wat stellen een miljoen of tig doden nou voor als daarna het staatsrechtelijke Walhalla weer kan worden bereikt.

Cheap thrills

Desalniettemin: ook dat zou een schrijver kunnen verzinnen, mits hij de kunst verstaat om de lezer te overtuigen. Maar Larkin grijpt naar dezelfde middelen als die de vroege Ludlum indertijd ook door critici werd verweten: slappe personages, dito dialogen en veel geweld en actie om de vaart in het verhaal te houden. Hoe intens de rode samenzweerders ook mummelen over hun baanbrekende plannen, het blijven gewoon een stel megalomanen met een idiote visie. Bovendien zijn dergelijke revoluties allang zinloos gebleken, en zitten we nota bene midden in een globale crisis vanwege dergelijk militair machtsvertoon. Al kan de botte bijl van De Moskou Vector bij lange na niet worden gezien als een omineuze analogie voor de huidige situatie. Tis gewoon een actieboek dat het moet hebben van bombarie en cheap thrills.

De Moskou Vector - Ludlum & Larkin
Uitgeverij Luitingh