De advocaat van Eric O. beschrijft in dit boek het rumoerige proces rondom de marinier die vanuit de warzone in Irak in een Nederlandse rechtszaal belandde.

Alweer geen boek om met sterren te kunnen duiden, want het betreft hier een uitgave die vooral belangrijk is als documentatie. Zoals oorlogsverslaggeefster Martha Gellhorn al ooit zei: 'De geschiedenis kunnen we niet veranderen, maar het is wel belangrijk dat zij wordt opgetekend.' Advocaat Knoops heeft zich uiterst minutieus op deze belangrijke taak toegelegd, en is Het Tweede Schot eerder een dossier in boekvorm van het proces Eric O .

Het tweede schot

Wat gebeurde er op 27 december 2003 in Irak? De Nederlandse troepen waren indertijd in het zuiden gestationeerd als VN-stabilisatiemacht, om de Brits-Amerikaanse coalitie in Irak te assisteren na de omverwerping van het regime. Die bewuste ochtend kregen zij een oproep om ondersteuning te verlenen bij de berging van een container. Er waren plunderaars gesignaleerd, en plunderingen van Amerikaanse konvooien waren schering en inslag. Sergeant-majoor Eric O. was 100% op de hoogte van de werkwijze in een dergelijke situatie, en deed het enige mogelijke toen een groep Irakezen hen naderde: hij loste een waarschuwingsschot, en daarna nog een in de grond.

Het braafste jongetje van de klas

Een paar dagen later zit Eric O. in het vliegtuig naar Nederland, waar hem een lang en moeizaam proces wacht. Bij het tweede waarschuwingsschot in de grond - waarbij de klei omhoogspatte - is er namelijk een slachtoffer gevallen aan Irakese zijde. Reden voor het Nederlandse Gerechtshof om het braafste jongetje van de klas te willen spelen, en Eric O. aan te klagen op verdenking van moord danwel poging tot doodslag. Toe maar. Maar de zaak rammelt aan alle kanten. Zo legden de Irakezen een slachtoffer op de grond die een bloedvlek op de borst had, namen hem snel mee, en later volgt er een uiterst warrig overlijdensakte uit een Irakees ziekenhuis waar sprake is van een wond aan het oog.

Raadselachtig

Dit is nog maar één van de talloze discutabele kanten aan deze rechtszaak die Knoops in dit boek beschrijft, maar het OM leek er desondanks op gebrand om Eric O. te veroordelen. Dat is de conclusie van Knoops, en uit dit boek kun je niet anders dan hem hierin gelijk geven. Het is een absurd proces geweest, waarbij tegenstrijdige dan wel compleet vage verklaringen zijn afgelegd en ontlastend bewijsmateriaal op raadselachtige wijze verdween of onvindbaar bleek. Voor Eric O. waren de gevolgen een trip naar de hel en weer terug, waarbij de rechtspraak in Nederland een bedreigender omgeving is gebleken dan de warzone in Irak.

Hooligans neerknuppelen? Geen probleem

Zoals gewoonlijk lijkt Nederland weer besluiteloos te schipperen tussen recht en betrokkenheid jegens gevaarlijke gebieden. We willen wel helpen, maar dan wel op de Nederlandse manier, svp. En waar de militairen ook naartoe worden gezonden, het liefst ziet onze overheid dat het er daar precies zo aan toe gaat als in Nederland. Althans, daar lijkt het sterk op, mede gezien militaire operaties uit het verleden. Gek genoeg heeft diezelfde overheid er geen enkele moeite mee om ME-ers erop uit te sturen om voetbalhooligans 's flink neer te knuppelen, of om krakers hardhandig uit een huis te zetten. Maar zodra het om buitenlandse gebieden gaat, ook al zijn dat oorlogsgebieden, dan moet er met witte duiven en palmtakken worden gezwaaid, ongeacht wie de Nederlandse soldaten tegenover zich treffen. Dat de overheid wil voorkomen dat militairen ongecoördineerd als Jantjes Schietgraag hun gang kunnen gaan, is uiteraard een nobel streven. Dat zulke morele ethiek echter moeten leiden tot een scheve farce zoals dit proces van Eric O., is zondermeer schandalig.

Geert-Jan Alexander Knoops - Het Tweede Schot
A.W. Bruna Uitgevers


Bestel dit boek direct:


Het tweede schot
Geert-Jan Alexander Knoops