De in de regel zo betrouwbare Iles overspeelt zijn eigen hand in deze techno-thriller waarin wetenschap en geloof op wonderlijke wijze worden verenigd

Greg Iles heeft vrienden en fans gemaakt met formidabele thrillers als The Quiet Game en Dead Sleep. Fijne boeken die blind deden grijpen naar elke nieuwe uitgave van deze schrijver. Met Opstanding lijkt hij echter dezelfde weg op de gaan als auteur-collega Philip Kerr, die na een reeks geweldige thrillers plots dichtsloeg met het veel te hoog ingezette The Second Angel. Te hoog inzetten: het is een struikelblok waar wel meer schrijvers zich op verkijken. En zodra ze, zoals Iles, de spanning gaan verweven met metafysica, voel je als lezer de catastrofe op ramkoers op je afkomen.

Trinity

Dat is jammer, want Opstanding begint beslist veelbelovend. Aan het woord is David Tennant, een specialist die betrokken is bij een ultra-geheimzinnig project genaamd Trinity. Samen met een team van neurologen, natuurkundigen en andere knappe koppen is hij ingehuurd door de schatrijke zakenman Godin om diens ambiteus plan te verwezenlijken: de dood overtreffen door het creëren van een supercomputer waarin de neurologische denkpatronen van een menselijk brein worden opgeslagen. De betrokkenen hebben echter last van narcoleptische toevallen vanwege de testen die er met hen zijn uitgehaald, en daarbij staat Tennant onder behandeling van een psychiater vanwege een persoonlijk verlies.

Spielberg

Tot zover gaat het opperbest, want Iles levert een technisch én psychologisch goed doortimmerd verhaal af. Computers die zelf kunnen denken zijn al langer onderwerp van gesprek. Ze faalden echter alle op dat ene onderdeel: het menselijk brein is nog -lang- niet in kaart gebracht. Maar het kopiëren en downloaden van neurologische processen en daarmee de computer op eigen houtje zijn werk laten doen, klinkt redelijk aannemelijk in de wereld van Artificial Intelligence en supercomputers. Iles geeft in dit eerste gedeelte in elk geval de aanzet voor een scenario waar een regisseur als Spielberg prima mee uit de voeten zou kunnen.

Narcoleptische toevallen

Als David doorkrijgt wat Godins ware opzet is, slaat hij met zijn (uiteraard aantrekkelijke) psychiater op de vlucht om te proberen het project stop te zetten. Maar in het informatietijdperk is vluchten vrijwel onmogelijk, en Iles schetst heel competent hoe dicht het web om onze bewegingsvrijheid inmiddels is dichtgetrokken. Godins waakhondenbrigade, onder leiding van de ijskoude militair Geli Bauer, heeft overal satellieten, netwerken, infraroodcamera's en whatnot om vluchtelingen op te sporen. Dat alom aanwezige Big Brother-oog geeft Opstanding een aangenaam paranoia trekje, want inderdaad is het in real time zo dat er nauwelijks ontsnappingsmogelijkheden zijn heeft men (lees: belangwekkende organisaties) het eenmaal op je gemunt.

Messias

En dan komt de grote Maar. Dat begint eigenlijk al met de dromen van Tennant, die dus heus visioenen krijgt van de Calvariënberg, de tuin van Gethsemane, de kus van een man, Romeinse soldaten... Jawel, onze David kruipt in comateuze toestand telkens in de huid van de Heiland, de Verlosser, de Messias. Als hij dan ook nog naar Israël vertrekt voor nog meer goddelijke inzichten rondom religieuze artefacten, is het definitief schluss met de spanning in Opstanding.

En dan komt er nog een flink gedeelte achteraan waarin Trinity op eigen wijze aan de slag gaat - waar uiteraard kernwapens bij komen kijken: menselijke eigenschappen in een computer en de aard van het beestje, weet u wel. Tot overmaat van ramp voert David een diep gesprek met de denkende harde schijf over God, het begin, het einde, de zin van alles en de dood. Daar slaat Iles op bedenkelijke wijze om in een soort Celestijnse Belofte, en wordt de lezer getrakteerd op des auteurs universele inzichten die eerder thuispassen in een spiritueel zelfhulpboek. Die tikkende bom onder dat diepzinnige gezever is daarbij net zo opwindend als een eierwekker.

Greg Iles - Opstanding.
Uitgeverij