(Lezersrecensie Bastiaan van den Berg) In de eerste eeuw van onze jaartelling werd het Romeinse Rijk omsloten door de Atlantische Oceaan in het westen, de Rijn en de Donau in het noorden, de Eufraat in het oosten en de Sahara in het zuiden. In lange, meedogenloze campagnes hadden onverschrokken Romeinse soldaten dat rijk stukje bij beetje bij elkaar gevochten.

Ambitieus

In 'Macht zonder grenzen' beschrijft Fik Meijer de opkomst en ondergang van het Romeinse Rijk, ofwel de periode van 753 v.Chr. tot 476 n.Chr. en dat is op zijn minst ambitieus te noemen! Meijer beschrijft de oorzaken en de gevolgen van de Romeinse machtsdrang en hoe de Romeinen omgingen met hun macht, in goede en in slechte tijden. Hiernaast heeft hij aandacht voor tal van details die hij in aparte paragrafen behandelt. Voorbeelden hiervan zijn de werking van de inlichtingendiensten, de opstand van de Bataven, de integratieproblemen en discriminatie, en de opkomst van het Christendom. NRC journalist Atte Jongstra schreef hierover in zijn recensie: "Je ziet hoe de Roomse Kerk bijna historisch noodzakelijk als zwam uit de puinhopen van het Romeinse imperium opschiet en haar sporen uit de hoed begint te schudden."

Westerse beschaving

Het 399 pagina's dikke boek geeft aldus een veelzijdig en evenwichtig beeld van een rijk waarin veel misging maar waarin ook het fundament werd gelegd voor onze westerse beschaving. Het knappe aan dit boek is dat het niet volledig pretendeert te zijn, maar paradoxaal wél als zodanig leest. Het boek vormt tevens een mooie aanvulling op de geschiedkundige boeken die eerder van zijn hand zijn verschenen (o.a. 'Gladiatoren', 'Wagenrennen' en 'Keizers sterven niet in bed').

Tijdspanne

Enig punt van kritiek is overigens wel op zijn plaats. Door de enorme tijdspanne is het over het algemeen genomen een redelijk oppervlakkig, populair wetenschappelijk werk gebleven. Dit is overigens inherent aan het type boek en geen moment storend tijdens het lezen. Als men over een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld de christenvervolgingen in de 3e eeuw, meer zou willen lezen, is het boek gezegend met een adequate literatuurlijst.

Meijer

Fik Meijer, in het dagelijks leven hoogleraar Oude Geschiedenis aan de UVA, bewijst met dit boek eens te meer dat hij thuis hoort in het rijtje van grote vertellers zoals Barbara Tuchman, Simon Schama, Ross King en Robin Lane Fox. De laatste zal voornamelijk bekend zijn van biografie over Alexander de Grote, dat onlangs opnieuw in het Nederlands is verschenen naar aanleiding van de Hollywoodfilm 'Alexander'. Als dit boek net zo'n succes wordt als de BBC-televisieserie 'Rome', dan zit het wel goed met de Nederlandse klassiekenkennis. Met andere woorden een aanrader; lezen dus!

Fik Meijer: Macht zonder grenzen - Rome en zijn imperium.
Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep


Bestel dit boek direct:


Macht zonder grenzen
Meijer, F.