Wie had ooit gedacht dat Lodewijk de Veertiende zo'n gladde reclamejongen avant-la-lettre was. De Franse stijl is al eeuwenlang bepalend voor onze wereld, zo blijkt uit deze verrukkelijke studie van de Amerikaanse hoogleraar DeJean.

Als er iets te vieren valt, ploppen we de kurk van een champagnefles. Heerlijke taartjes smaken nóg lekkerder in een chique tearoom. Mooi uitgestalde etalages prikkelen onze kooplust. Uitgaan in modieuze kleding met een tipje Chanel No 5 op de polsen. Al dit soort luxe ervaringen hebben we aan de Fransen te danken, en aan hun koning Lodewijk de Veertiende in het bijzonder. Hun joie-de-vivre, alledaagse dingen zoals eten, drinken, slapen, wonen, wandelen en kleding upgraden naar verfijning en elegance: het kleurt nog altijd ons bestaan, al sinds de regeerperiode van de uiterst esthetisch aangelegde Lodewijk. De adverteerders van nu, met hun boodschappen over wat fijn, luxe levensgenot is, doen exact hetzelfde als deze trendsetter in Parijs vanaf de 16de eeuw.

Weetjeswaterval

Goed gedocumenteerd en met een waterval aan fijne weetjes schetst DeJean de opkomst van het Franse gevoel voor stijl, en hoe die toonaangevend werd in Europa. Hun cuisine, coiffeurs, couturiers: iedereen keek wat de Fransen deden en kopieerde dat. Boven ons zompige, wat grauwe continent kwam dankzij de invloed van Lodewijk een flonkerende kroonluchter te hangen. Winkels kregen etalages, koopwaar werd met glans uitgestald, gerechten werden verfijnd, kleding werd seizoensmode. Het was een image building waar het hedendaagse Hollywood trots op zou zijn, want alles wat Frans was, was chique en modieus. En dat epigonisme was volstrekt terecht. Want de Fransen zagen er dankzij hun vorst op toe dat alles wat de consument kocht of zich liet aanmeten, ook meteen van de beste kwaliteit was.

Kongsi in luxe

Het laat zich raden dat die glamour gepaard ging met een bloeiende handel in luxeartikelen. Lodewijk de Estheet werd hierin bijgestaan door Jean-Baptiste de Econoom, de toenmalige minister van Financiën. De van stijl bezeten vorst en de nuchtere cijferaar bleken een ideale kongsi te vormen, en zo ontstond de eerste economie die dreef op mode en goede smaak. In de voortreffelijke inleiding staat dit soort achtergrondinformatie beschreven; de rest van het boek is opgedeeld in hoofdstukken per onderwerp, zoals wijn, haute cuisine, mode, juwelen, koffie, spiegels, parfums, enzovoorts. Dat er een keerzijde aan al die luxe zat, vieren de Fransen elk jaar met de Quatorze Juillet. Maar dat is een ander verhaal.

Joan DeJean - De Essentie van Stijl
Uitgeverij Mouria


Bestel dit boek direct:


De essentie van stijl
DeJean, J.