Safran Foer (1977) veroverde de wereld met zijn debuut Everything Is Illuminated, en bewijst met zijn tweede boek dat hij tot een van de beste jonge schrijvers van deze tijd behoort.

Symbool

9/11 is uitgegroeid tot het symbool waardoor de wereld is veranderd. Talloze stompzinnige theorieën over wie nu de werkelijke daders zijn, krioelen nog steeds op internet. 9/11 is een ijkmeter geworden voor goed en kwaad, voor onrechtvaardigheid en verrekening, voor contrasterende politieke statements, en een 'lekker puh' voor de echte morons. Foer brengt de aanslag op het WTC terug tot menselijke proporties. De 3000 slachtoffers hadden gezinnen, geliefden, kinderen, vrienden en kennissen; voor een van die gezinnen, de familie Schell, wordt in Extremely Loud & Incredibly Close het dramatische gevolg weergegeven.

Inconventioneel

Foer verlaat de conventionele paden om de geschiedenis van de familie Schell te reconstrueren. Het verhaal wordt voornamelijk verteld vanuit de belevingswereld van de jonge Oskar Schell. Oskar is 9 jaar, extreem getalenteerd en intelligent. Zijn gedachten lopen volgens ongebruikelijke wegen en via uitzonderlijk verrassende (en vaak ontstellend grappige) invalshoeken. Het is de wereld zoals kinderen die beleven, de wereld die nog nieuw voor hen is, onbeladen en vrij van codes en gedrags- en denknormen die hoe dan ook onze percepties gaan beinvloeden naarmate het leven zijn baaierd aan ervaringen aan ons oplegt. Oskar's vader Thomas is omgekomen op die catastrofale dag in New York City, en Oskar tracht met dit wrede, onwerkelijke verlies in het reine te komen. Een verlies dat nog extra zwaar is, omdat hij een cassettebandje in zijn bezit heeft waarop zijn vader's laatste woorden per telefoon staan vanuit de toren.

Sleutel

De sleutel voor Oskars speurtocht naar closure is een letterlijke. Hij vindt in een vaas die zijn vader toebehoorde, een envelop waarop staat geschreven "Black" met een sleutel erin. Zijn creatieve geest brengt hem ertoe alle Blacks in het telefoonboek op te zoeken om te kijken wie er iets over zijn vader en die sleutel kan vertellen. Foer is een te goed schrijver om een kakelbonte stoet 'bijzondere mensen' op te voeren. Sommigen zijn bijzonder, maar de meeste Blacks gewone mensen met wie Oskar gewone gesprekken voert: dat wil zeggen, gewoon voor Oskar, want hij is een hartveroverend, aimabel maar ook ongewoon jongetje.

Hart van proza

Soms switcht Foer de ik-persoon naar Oskars grootouders. Zijn opa is Europa ontvlucht na het moordende bombardement op Dresden, waarbij hij zijn zwangere geliefde verloor. Jaren later ontmoet hij haar zus in een bakkerij in New York, en tegen die tijd is zijn esprit al vermorzeld door de traumatische gebeurtenissen in Dresden. Hij spreekt geen woord meer maar communiceert heel soms met pen en papier. Het zijn bij de reconstructies van deze herinneringen en het onbevangen karakter van Oskar, waarbij Foer bijna het niveau van genie ontstijgt. Wat hij hier met woorden oproept aan beelden en emotie, is het hart van wat echt literaire kunst kan betekenen. En het komt van een schrijver die niet alleen meester is over het geschreven woord en de originele vertelstructuur, maar die ook over een zeldzaam inlevingsvermogen beschikt. Een fraaier, diepgevoelder eerbetoon aan de slachtoffers en nabestaanden van 9/11, of eigenlijk van welke oorlog ook, is bijna niet mogelijk.

Extremely Loud & Incredibly Close - Jonathan Safran Foer
Uitgeverij Penguin


Bestel dit boek direct:


Extremely Loud And Incredibly Close
Jonathan Safran Foer