Indrukwekkende roman van de Zweedse schrijver Enquist, die wederom de geschiedenis met fictie verweeft

Taboe

In Enquist's magistrale boek Het Bezoek Van Een Lijfarts liet hij met zijn verbeelding het Deense hof beven van intriges, complotten en erotiek ten tijde van de Verlichting. Die erotiek, of juist het verbod erop, is ook een leidraad in De Reis van de Voorganger, waarin Enquist de opkomst van de streng zedelijke Pinksterbeweging schetst. Het bedwingen van de oh zo belangrijke zonde, Lust, leidde tot het grote taboe op de zinnelijkheid, die eeuw op eeuw talloze zielen panische angst voor het hellevuur heeft verschaft bij elke tinteling in de weerloze lendenen.

Spot met puriteinen

Dat taboe heeft de auteur zelf in zijn jeugd ondervonden, en De Reis van de Voorganger is dan ook deels gebaseerd op zijn eigen ervaringen. De regels van Lewi Pethrus, oprichter van de Zweedse Pinkstergemeente, werden door Enquists moeder strikt nageleefd, en haar nazaat moest er eveneens aan geloven. Desondanks is dit boek geen bittere aanklacht tegen het geloof en de bijbehorende restricties. Integendeel. Enquist speurt juist in elke denkbare beleving van het menselijk bestaan naar de steun die het goddelijke daarbij kan geven. En ja, hij kan wel droogkomisch uit de hoek komen over puriteinse opvattingen - maar het siert hem dat hij het religieuze concept niet afrekent op die ridicule obsessie met seksualiteit.

Mens versus God

De Reis van de Voorganger is een prachtig boek, en in deze religieus turbulente tijden tevens een zeer belangrijk boek. Lewi is niet alleen uit op het verspreiden van de goddelijke boodschap maar verbindt er politieke ambities aan, en daar gaat het natuurlijk mis. Zijn tegenhanger Sven Lidman, het andere hoofdpersonage, is een dichter die het leven zelf wil voelen maar daartoe niet in staat is. Zijn zoektocht naar gevoel en antwoorden op levensvragen in de nieuwe beweging van Lewi, wordt steeds benarder als Lewi en zijn leer radicaliseren. Meesterlijk hoe Enquist tussen al deze worstelingen steeds de ware essentie en betekenis van religie in woorden weet te vatten: en de observatie dat het alweer de mens zelf is die deze boodschap weet te bezoedelen is actueel en trefzeker.

Uitgeverij: Ambo (nu in goedkope editie verkrijgbaar)