Je bent Nobelprijswinnares of je bent 't niet. Als je het wel bent, zoals Toni Morrison (sinds 1993), dan kom je natuurlijk niet aan met rechttoe, rechtaan romannetjes. Veeleer goochel je met perspectieven en tijdslagen en laat je je lezer hard werken. Haar nieuwste, simpelweg maar toch ook vrij pretentieus Love geheten, is er een goed voorbeeld van. Met één keer lezen kom je er eigenlijk niet, daarvoor is het boek te gecompliceerd en te subtiel van opzet.

Vergane glorie

Love speelt zich af in een strandplaatsje vol vergane glorie. Vroeger was het een hot spot, de plaats waar alle welgestelde Afro-Amerikanen uit de buurt graag gezien werden. De hoofdmoot van het verhaal speelt zich een aantal decennia na die gouden periode af. Twee oudere zwarte vrouwen wonen samen in één huis en hebben een hekel aan elkaar. Morrison geeft ons mondjesmaat de informatie die we nodig hebben om uit te puzzelen waarom ze daar wonen, en waarom ze elkaars bloed wel kunnen drinken.

Hoteleigenaar

We ontdekken dat die twee vrouwen -Christine en Heed- in hun jeugd boezemvriendinnen waren. Aan hun vriendschap kwam echter een abrupt einde toen Heed op haar elfde werd uitgehuwelijkt aan Bill Cosey, de hoteleigenaar die in het dorp in het hoog aanzien stond en veel invloed had. Ook was Cosey de grootvader van Christine, die haar liefste vriendinnetje dus plotsklaps in haar Oma zag veranderen.

Geliefde patriarch

Door middel van flashbacks en een extra vertelperspectief voert Morrison nog een aantal vrouwen uit het verleden op. Allemaal hadden ze een bijzondere relatie met Cosey; die relaties verschilden sterk van elkaar. Voor de één was hij een vaderfiguur, voor de ander een minnaar, een vriend of een weldoener. Zo ontstaat een gefragmenteerd beeld van Cosey, die in tegenstelling tot de vrouwen geen eigen stem krijgt van Morrison. Aanvankelijk wordt hij opgevoerd als geliefde patriarch, maar we gaan 'm steeds schofteriger vinden, steeds meer een cliché-man. Dat stereotype (niet ongebruikelijk in romans met een feministische inslag) is het enige aspect van Love dat niet-authentiek aandoet.

Losse flarden

Het is ronduit verbluffend hoe Morrison de vertelling opbouwt. Het zijn steeds maar flarden, die los van elkaar amper inhoud lijken te hebben. Maar combineer ze met elkaar en er ontstaat een rijk scala aan persoonlijke perspectieven en emoties; de indirect, maar zorgvuldig geschetste karakters hebben dynamische en geloofwaardige relaties met elkaar. Morrison heeft een beetje de reputatie dat ze "moeilijk" schrijft, maar dat is in dit geval pure lariekoek. Het enige dat ze van haar lezer vergt, is dat die zijn kop erbij houdt. Lijkt me niet te veel gevraagd als het eindresultaat zo bevredigend is als Love.

Love - Toni Morrisson
Uitgeverij: Nilsson & Lamm