"Wij zijn ecosystemen," aldus wetenschappers die miljarden microben in en op ons lichaam in kaart brengen. Onderzoeksjournalist Jop de Vrieze schreef er een uiterst leesbaar boek over.

Dit boek is niet geschikt voor mensen met smetvrees. Er is geen enkel stoombad of schrobmiddeltje bij machte om de miljarden micro-organismen in en op ons lichaam te bannen.

Moeten we ook niet willen, want dat Jurassic Park op microformaat is van essentieel belang voor onze huishouding.

En dat begint al bij de geboorte. Zo schrijft De Vrieze over baby's die met een keizersnede ter wereld zijn gekomen, en daardoor bij aanvang op deze aarde de eerste essentiële microben missen uit de vagina van hun moeder. Antibioticakuren, ook al zo'n dodelijk leger antisoldaatjes voor vitale bacteriën in ons darmsysteem.

Bewijsmateriaal

In het begin heeft De Vrieze zichzelf als bewijsmateriaal opgeworpen. Hij douchte niet en verrichte veel lichamelijke inspanning om een zo hoog mogelijk aantal gevarieerde reageerbuisbeestjes te kunnen kweken en naar het lab te brengen. Ook at hij de yoghurts die de darmflora positief zouden beïnvloeden. Fout: zeg niet 'darmflora', schrijft De Vrieze, want het gaat om beestjes. Fauna dus, maar ook dat dekt de lading niet - De Vrieze gaat uiterst precies met de feiten om.

Hetzelfde geldt de wetenschappers die hij aan het woord laat. Die zeggen "Ik heb geen idee" als ze het (nog) niet weten, ze trekken nooit voorbarige conclusies en hebben het over kinderschoenen waar kinderschoenen staan.

Het geeft dit boek een opwindende dynamiek, dat we wederom aan de vooravond staan van iets groots waar nog heel veel te ontdekken valt. Die precieze zorgvuldigheid was al eerder te vinden in non-fictie publicaties van uitgever Maven Publishing, bijvoorbeeld over de neurowetenschappen en genomics. En het zijn publieksvriendelijke, gretige en nieuwsgierige journalisten als Lone Frank en De Vrieze die deze wetenschappelijke ontwikkelingen toegankelijk maken voor het lekenpubliek.

Microbe-odyssee

Bij de microbe-odyssee door alle holtes, kieren en plooien van ons lichaam slaat De Vrieze geen Latijnse of wetenschappelijke term over. Maar het boek is levendig geschreven en makkelijk te volgen, het is overzichtelijk ingedeeld in hoofdstukken en de vergelijkingen zijn vaak grappig. Microben die op droge gedeeltes van ons lichaam gedijen, omschrijft de auteur als 'de kamelen' onder de microbeestjes, en de slag in onze darmen met bacteriedodende eiwitten als 'bendeoorlogen'.

Soms zijn bevindingen duizelingwekkend, zoals de toenemende allergieën en - wat wij vooralsnog noemen - welvaartsziekten. En ook blijken onze bemoeienissen een studie waard: neem geneesmiddelen die ziektes hebben uitgebannen als TBC en polio - komen er andere voor terug in deze immens beweeglijke wereld van razendsnel muterende micro-organismen? Elk mens heeft er ca 1,5 kilo (!) van, en we're still counting.

Met die wetenschap hoef je je in elk geval nooit eenzaam te voelen, en een van de geïnterviewde hoogleraren van De Vrieze ondertekent dan ook zijn correspondentie steevast met "ik en mijn team".

Uitgever Maven Publishing