Elektrisch geladen politieke misdaadroman werd genomineerd voor de prestigieuze Bookerprize. Sutler is het eerste deel van House' epos over fout geld in de nasleep van de Irak-oorlog.

In Nederland wordt House' boek (oorspronkelijke titel: The Kills) in vier delen uitgebracht. Sutler is het eerste deel. The Kills draait om een malafide Amerikaans bedrijf dat een fantoombouwproject heeft gecreëerd in het naoorlogse Irak.

Het miljoenenbudget voor dit project wordt verdonkeremaand: een vastgoedzwendel die in ruim duizend pagina's een hele reeks personages meesleept.

Verhaal

Titeldrager Sutler is werknemer van het Amerikaanse bouwbedrijf, op het kantoor in Irak.

Zijn chef draagt hem onverwacht op zo snel mogelijk te vertrekken, en er zou 250.000 dollar voor hem op een geheime bankrekening staan, waar hij via een cijfercode toegang toe heeft. Bij een ontploffing wordt hij letterlijk de deur uitgeblazen.

Sutler is een doodgewone man zonder heroïsche eigenschappen of spierbundels, die plompverloren op zichzelf is aangewezen in een Irak dat in deze misdaadroman wel een soort niemandsland lijkt. De man is overgeleverd aan de elementen en aan de willekeur, onheilspellend realistisch verbeeld.

Ontheemden

Het is het soort verhaal, en ook het soort regio, waarin andere westerlingen abrupt opduiken en Sutlers pad kruisen, en soms weer even abrupt verdwijnen. House breekt met conventionele regels van uitgewerkte achtergronden om zijn personages van motieven te voorzien.

Dit zijn mensen die als nomaden van dag tot dag leven, alsof ze het hebben opgegeven deze streek nog langer te duiden. En er is geen (hoofd)personage dat de lezer als moreel kompas door het verhaal trekt. Iedereen is uit op eigen gewin en heeft alleen oog voor het eigen hachje; dat is inherent aan de situatie en het versterkt het gevoel van ontworteling.

Mozaïek

Afgezien van een kelner die thee voorzet, een chauffeur of een hotelreceptionist, komen de autochtone Irakezen bij House niet aan bod. Sutler leest als een mozaïek van verhalen uit de media die onze beeldvorming over het land hebben beïnvloed.

Dat verandert pas als Sutler in Turkije belandt. Om reischeques te verzilveren en een veerboot naar Europa te boeken, laat hij zich in met een fabuleus geconstrueerde karakters uit de Turkse schaduwwereld; het slag dat je in elke stad op de wereld kan aantreffen als je buiten de officiële kanalen wil blijven.

In de digitale uitvoering van The Kills zitten filmpjes die de personages van meer decor voorzien, al zijn ze niet essentieel voor de verhaallijn. Bij de gedrukte boeken zijn de beelden online te bekijken op thekills.nl. Het zijn ultrakorte, kunstzinnige producties (duizendpoot House is ook filmmaker) die personages een extra emotionele laag geven.

Digitale extra's laten me in de regel koud, maar hier zijn ze betoverend. Voor deze filmpjes hanteert House een andere stijl dan in het gedrukte boek. De beelden roepen op een poëtische en zachte manier urgentie op, terwijl het literaire verhaal weinig zachtzinnig, maar o zo opwindend door veel vernieuwende ideeën, voortraast.  

Uitgeverij De Geus

Vertaling door Anneke Bok en Nan Lenders