Eenzaamheid is soms noodzaak in deze betekenisvolle roman van de Noorse schrijver Per Petterson, die de levensloop van twee ooit gezworen kameraden optekent.

De getroebleerde mens is Pettersons forte. In Ik vervloek de rivier des tijds (2010) schetste hij een somber, indringend portret van een man die moet leven met de verkeerde keuzes die hij heeft gemaakt.

In Twee wegen zijn er twee mannen die problemen ondervinden met de keuzes die voor hun worden gemaakt.

De ene, Tommy, komt uit een verscheurd gezin. Zijn gewelddadige vader kon de fles niet laten staan en de moeder kon het gezinsleven in deze situatie niet meer aan. Jeugdzorg grijpt in, Tommy wordt gescheiden van zijn zusjes en opgevoed door een buurman die zich over het joch ontfermt.

Jim woont met zijn religieuze moeder onder één dak, en via flashbacks wordt zijn gekwelde levensloop uit de doeken gedaan. Als vreemd eendje in de bijt op school, later als onzekere tiener, zijn onmacht als de leeftijd voor de meisjes en de kalverliefdes aanbreekt.

Jim en Tommy worden vrienden, gezworen kameraden, als door een onzichtbare hand naar elkaar toegedreven door beider ontankerde jeugd die ze woordeloos van elkaar aanvoelen.

Ontmoeting

Het boek begint met hun ontmoeting op middelbare leeftijd. Ze zijn elkaar decennia lang uit het oog verloren, en deze toevalstreffer is voor allebei ongemakkelijk. Maar het is wel het startschot voor hun verhaal, dat ver terug reikt in het verleden.

Wat de aanleiding voor hun toenmalige breuk was, bouwt Petterson gedetailleerd en langzaam op. Het verteltempo is over de hele linie bedaard, Petterson is sterk in het suggereren zonder letterlijk te benoemen.

Door de losse flashbacks is deze roman ook experimenteler dan Pettersons vorige, maar de ingetogen vertelstijl verbloemt de jachtige onrust van beide protagonisten niet. De maalstroom van hun gedachten wordt niet verwoord, die ligt in hun handelingen opgesloten.

Confrontatie

De bijfiguren worden net zo subtiel en vol zeggingskracht weergegeven. De verwarde moeder die haar heil zoekt in de zeevaart, en Tommy's zusje dat minder geschonden uit de jeugd lijkt te zijn gekropen.

Elk personage in dit boek kent een punt van confrontatie dat ze moeten bepalen of ze meegaan in dat leven dat onverbiddelijk doorgaat, zoals ze met een schok ontdekken, en soms moeten ze zich op eigen houtje herpakken. En dat is wat in Twee wegen de meesten doen, dat opzoeken van die noodzakelijke eenzaamheid.

Uitgeverij De Geus