Koethi Zan - Wat je nooit moet doen

Jonge vrouwen worden gevangen gehouden in de kelder van een sadist. Psychologische thriller met obscure hoeken, zowel qua locatie als in de menselijke geest.

En ze waren zo voorzichtig, jeugdvriendinnen Sarah en Jennifer. Ze hadden een lijst aangelegd met dingen die je beslist niet moest doen.

Stap nooit bij vreemden in de auto, vermijd duistere stegen, laat je drankje nergens staan. Dat en veel meer stond op hun zogeheten Never list, zoals de Engelse titel van deze thriller luidt.

Het mocht niet baten. Zelfs de twee meest behoedzame meisjes van het noordelijk halfrond kunnen niet voorkomen dat ze in de kelder van een sadist belanden, waar al twee andere meisjes gevangen zitten. Ze zijn daar volledig onderworpen aan de psychologische en fysieke methode die een sadist heeft ontwikkeld om de vrouwen in denken en doen volledig afhankelijk van hem te maken.

Vernedering

Pas na drie jaar weten ze te ontsnappen, en de misdadiger wordt gevangen gezet - het verhaal wordt verteld in flashbacks. Maar de bewegingsvrijheid van de slachtoffers na hun ontsnapping is relatief. De gevoelens van vernedering om wat ze hebben ondergaan en wat ze hebben gedaan om het vege lijf te redden, staan in het geheugen gegrift.

Als hun kwelgeest na tien jaar dreigt vrij te komen, is gelatenheid niet langer een optie. Hun enige uitweg is de strijd aan te gaan met hun demonen en te zoeken naar nieuw bewijsmateriaal om de sadist achter de tralies te houden.

De onontkoombaarheid van het noodlot en de levenslange mentale littekens zijn zowel sterke als akelige plotlijnen in Wat je nooit moet doen, een thriller die hoog scoort in het psycho-genre. Zan belicht de gevolgen tijdens en na een periode van extreem leed, en ze hint op het Stockholmsyndroom als overlevingsstrategie.

Medelijden

Het lot van de meisjes kan de lezer onmogelijk onberoerd laten, omdat deze personages zo levensecht zijn. Afkeer en medelijden wisselen elkaar af, als hoofdpersonage Sarah naargeestige hoeken van de samenleving uitdiept in haar speurtocht naar extra bewijs. De sadist en zijn kelder blijken slechts een onderdeel te zijn van een veel enger en wijdvertakt netwerk.

Natuurlijk doet Zan aan Nicci French denken, het schrijversechtpaar dat de perfide vrouwenonderwerping als handelsmerk had  voordat ze overschakelden op de Frieda Klein-reeks.

Het enge is dat Zan nog meer doet denken aan echte meisjes als Natascha Kamphusch. Aangezet met de expliciete stijl van Karin Slaughter én met die gewraakte lijst, die ondanks alles nutteloos blijkt als iemand scherp omrande plannen met je heeft. Deze thriller zou met extra nachtslot geleverd moeten worden.

Uitgeverij Cargo, vertaling Daniëlle Stensen 

Lees meer over:
Tip de redactie