In zijn thrillerdebuut Nacht in Noorwegen probeert de Amerikaanse schrijver Derek B. Miller zijn lezers 'met een op feiten gebaseerd verhaal' te overtuigen. Hij denkt erover na er een trilogie van te maken.

Voor de Maand van het Spannende Boek sprak Miller met NU.nl over zijn kansen en keuzes.

U bent van non-fictie naar fictie overgestapt. Gaf die transfer meer mogelijkheden?

"Jazeker. Bij fictie kun je zoeken naar de samenhang, de synthese en de motieven achter inzichten en handelingen. Het was bevrijdend om zoveel verschillende ideeën te kunnen onderzoeken en een veelheid aan onderwerpen en decors tegen het licht te houden."

"In het dagelijks leven houd ik me bezig met vredesonderhandelingen en veiligheidskwesties, en dat is erg lonend werk. Hoe veelomvattend het ook moge lijken, toch heeft het zijn beperkingen."

"Het leeuwendeel van de mensen zal zich niet afvragen of een hobo, om maar wat te noemen, een onderschat muziekinstrument is. In fictie kun je dat soort dingen aanstippen in de hoop dat een ander, de lezer, erin meegaat. Ik schijn dat met Nacht in Noorwegen te hebben bereikt. Met mijn volgende boek ga ik dus hetzelfde proberen."

Is het makkelijker om mensen met een goed verhaal te overtuigen dan met feiten?

"Het is makkelijker om mensen te overtuigen met een verhaal dan met feiten, en het is het top als je mensen met een op feiten gebaseerd verhaal kunt overtuigen. Het belang van verhalen en hun rol in een samenleving doet al opgeld sinds Aristoteles' Retorica."

"Het lijdt geen enkele twijfel dat verhalen het ideale medium zijn om de mening van de ander te beïnvloeden. Maar bij verhalen die feiten mijden, verhalen die bezijden de waarheid zijn, verhalen die op hun eigen retorische kracht drijven en de intentie missen om die macht met wijsheid te gebruiken, kom je uit bij sofisme. Dat is bedrieglijk."

"Er is niets mis met een goed zwetsverhaal. Integendeel, we kunnen ze goed gebruiken - zolang ze maar als zodanig worden gebracht."

Nacht in Noorwegen bruist van de ideeën. Kwam u niet in de verleiding een trilogie te schrijven met Sheldon Horowitz?

"Daar dacht ik pas aan toen ik het boek af had. Als ik het had gedaan, had ik het 'This life' genoemd, een zin die het eerste hoofdstuk samenvat en als motief door het hele boek loopt. Dus ik denk er wel over na, ja. Maar voorlopig nog niet, ik wil daar eerst de nodige tijd overheen laten gaan."

Waar komt Sheldon vandaan?

"Hij was een bijpersonage uit een ander manuscript. Het betrof mijn 9/11-proza, dat ik - evenals zoveel auteurs - opschreef en vervolgens ten grave droeg. Volgens mij hebben alleen Jonathan Safran Foer en Don DeLillo hun 9/11-romans uitgegeven."

"Sheldon speelde een rol in een hoofdstuk dat ik voor Nacht in Noorwegen heb afgestoft, en ik heb later zijn pijn beter leren begrijpen. Dus het is maar goed dat ik die kwestie al had onderzocht. Wie weet wijd ik een boek aan Sheldons diensttijd in Korea en een tweede deel aan zijn zoon in Vietnam; dan zou Nacht in Noorwegen de hekkensluiter vormen."

Immigratie is ook een belangrijk thema in het boek. Wat is uw visie daarop?

"Immigratie is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is Schengen, met open grenzen en het idee van één Europa. Er zijn maatschappelijke spanningen in de wereld waardoor mensen zich in Europa willen vestigen, zonder er te willen integreren."

"Technologie speelt ook een rol in dezen, omdat mensen zich dankzij smart phones, internet en de rest makkelijk over de wereld kunnen bewegen terwijl ze in gedachten 'thuis' blijven. Ik ben daar een uitstekend voorbeeld van, want ik ben hartstikke Amerikaans maar woon in Noorwegen."

"Immigratie is niet goed of slecht an sich; maar het moet wel in goede banen worden geleid en er moet goed en eerlijk over worden nagedacht. Mijn belangrijkste wrevel geldt niet immigratie zelf, maar de politici die liever een ideologisch dan een doordacht en goed geïnformeerd beleid voeren."