Roman over een straatarme jongen die steenrijk wordt, heeft de tintelende dynamiek van het leven in het nieuwe Azië.

De hele roman van Mohsin Hamid, volkomen terecht aangemerkt als een van de it-boeken met veel buzz (hoor de Booker-buzz gonzen), is doortrokken van een sterk 'vooravond'-gevoel.

Het verhaal speelt zich af in het nieuwe Azië en de mogelijkheden die deze status met zich meebrengt, daalt als sterrenstof over het continent en legt een glanzend laagje van belofte over de bevolking.

Kansloos of kansarm zijn geen woorden in Hamids lexicon. Een van de mensen die betoverd is door die dynamiek, is de niet nader benoemde hoofdpersoon, die zich direct tot de lezer richt.

Aangelengd sterrenstof

Hoe word je stinkend rijk klinkt als de titel van een zelfhulpboek, en de verteller kondigt aan dat hij in die stijl zijn verhaal zal vertellen. Maar het is geen non-fictie in die zin: de zelfhulp-stijl is een originele, literaire vondst om een fictief 'rags to riches'-verhaal met onderliggende lovestory te vertellen. Dit is Azië, en hoe kun je in Azië je ambitie verwezenlijken? Stap 1. Stap 2. Stap 3. Enzovoort.

En Hamid vertelt alsof hij zelf met aangelengd sterrenstof schrijft. Energiek, met prachtige zinnen en imponerend inzicht volgt de lezer het relaas van de arme plattelandsjongen die naar de groeiende metropool trekt, waar hij opgetogen om zich heen kijkt.

Uiteraard gaat hij naar de stad: het is de 21ste eeuw, in de stad gebeurt HET. De jongen raakt in vervoering door wat hij ziet maar niet geïntimideerd, en hij blijkt over een ondernemersgeest en een snel stel hersens te beschikken.

Tycoon

Als hij een methode ontwikkelt om water drinkbaar te krijgen, is hij al een heel eind, maar nog lang niet ver genoeg. Dit is Azië, waar dingen gaan zoals ze daar gaan, en er zijn nog vele wegen te bewandelen. Stap 6, stap 7, stap 8. Omkopen om contracten te krijgen, de concurrentie met een bodyguard van zich af houden, nog meer omkopen voor grote contracten.

De fase waarin hij het zal schoppen tot tycoon, is een van de indrukwekkendste hoofdstukken van het boek. Daar begeeft hij zich tussen de 'powers that be' die als een internationale, vlagloze macht de aarde omspannen.

Nationale belangen doen er niet toe; de rijken - militaire machthebbers, kooplui, politieke topstukken - zijn een klasse apart en dienen alleen hun eigen belang. Het is een hoofdstuk om in te lijsten als de inmiddels puisant rijke hoofdpersoon zich te midden van hun beweegt en zijn observaties noteert.

Mooi meisje

Er is ook liefde. Met 'mooi meisje', die het hele boek door zo genoemd zal blijven worden. Zij leeft haar leven en volgt haar eigen weg, net als hij zoekend naar mogelijkheden die zich voordoen om zich omhoog te werken. En als de mogelijkheden zich niet voordoen creëert ze die zelf.

Daarom zijn zij soulmates, en soms kruisen hun paden zich. 'De jongen' zal trouwen met een ander en met 'mooi meisje' in esprit verbonden blijven.

Lees dit boek, dit verhaal over een jongen die op eigen idealen en volgens eigen Aziatisch denken zijn eigen weg volgt. Het is, zoveel is duidelijk, geen gids waarvan de titel letterlijk genomen moet worden. Het is het verhaal van een pientere schrijver die op ludieke wijze minstens zeven decennia Aziatische transformatie ontzenuwt. Zo puur tref je 'm zelden.

Uitgeverij De Bezige Bij
Vertaling Ronald Vlek